Όσο το Hormuz παραμένει διαταραγμένο, δεκάδες ακριβά αμερικανικά drones χάνονται, το χρέος χρηματοδοτείται με υψηλότερες αποδόσεις και οι ενδιάμεσες εκλογές πλησιάζουν, ο χρόνος παύει να είναι ουδέτερος παράγοντας: Είναι κατά των ΗΠΑ
Ο πόλεμος ανάμεσα στο Ιράν και τις ΗΠΑ έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια μιας συμβατικής στρατιωτικής αναμέτρησης.
Πίσω από τους πυραύλους, τα drones, τις ναυτικές επιχειρήσεις και τον αποκλεισμό διαμορφώνεται μια δεύτερη μάχη, ίσως εξίσου καθοριστική: η μάχη της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής αντοχής.
Για την Τεχεράνη, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι εάν μπορεί να ανταγωνιστεί τις Ηνωμένες Πολιτείες σε απόλυτη στρατιωτική ισχύ.
Προφανώς δεν μπορεί.
Το ερώτημα είναι διαφορετικό: μπορεί να κάνει τον πόλεμο τόσο ακριβό, παρατεταμένο και πολιτικά επώδυνο, ώστε η συνέχισή του να στοιχίζει στην Ουάσιγκτον περισσότερο από τα οφέλη που προσδοκά;
Σε αυτή την εξίσωση, τα Στενά του Hormuz μετατρέπονται στο σημαντικότερο ίσως στρατηγικό χαρτί του Ιράν.
Πριν από τον πόλεμο, περίπου 130 έως 140 πλοία περνούσαν καθημερινά από την πλωτή οδό.
Στις 12 Αυγούστου καταγράφηκαν μόλις οκτώ διελεύσεις, ενώ στις 13 Αυγούστου εννέα.
Τα δεδομένα της Kpler δείχνουν ότι η κίνηση παραμένει ένα μικρό κλάσμα της προπολεμικής.
Οι περισσότερες από τις τελευταίες διελεύσεις πραγματοποιούνται μάλιστα μέσω της διαδρομής που ελέγχεται από την ιρανική πλευρά.
Είναι ξεκάθαρο πως παρά την αμερικανική ναυτική υπεροχή, η Ουάσιγκτον δεν έχει καταφέρει να επαναφέρει τη ναυσιπλοΐα στα επίπεδα που επικρατούσαν πριν από τον πόλεμο.
Το Hormuz ως οικονομικός πολλαπλασιαστής ισχύος
Η Τεχεράνη δεν χρειάζεται απαραίτητα να κλείσει ερμητικά τα Στενά.
Αρκεί να διατηρεί αρκετή αβεβαιότητα ώστε να αυξάνονται τα ασφάλιστρα, να καθυστερούν τα δεξαμενόπλοια, να αναζητούνται εναλλακτικές προμήθειες και να ενισχύεται ο φόβος για νέα προβλήματα στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Πριν από την έναρξη του πολέμου, περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG περνούσε από το Hormuz.
Η σημερινή διατάραξη έχει αναγκάσει ήδη ασιατικά διυλιστήρια να αναζητούν μεγαλύτερες ποσότητες αμερικανικού και άλλου αργού, αναδιατάσσοντας εμπορικές ροές που είχαν διαμορφωθεί επί δεκαετίες.
Αυτό είναι το πραγματικό πλεονέκτημα της γεωγραφίας για το Ιράν.
Ένα σχετικά περιορισμένο στρατιωτικό μέσο μπορεί να προκαλεί οικονομικές συνέπειες πολύ μεγαλύτερες από το άμεσο κόστος της επιχείρησης.
Και όσο περισσότερο διαρκεί η αναστάτωση, τόσο περισσότερο η σύγκρουση μεταφέρεται από το πεδίο της μάχης στα πρατήρια καυσίμων, στον πληθωρισμό, στις αγορές ομολόγων και τελικά στην αμερικανική εσωτερική πολιτική.
Η Ουάσιγκτον πολεμά και με μια οικονομία που επιβραδύνει
Η αμερικανική οικονομία δεν βρίσκεται σε κατάρρευση.
Βρίσκεται όμως σε μια περίοδο κατά την οποία ένας παρατεταμένος ενεργειακός και πολεμικός κραδασμός είναι σαφώς λιγότερο εύκολο να απορροφηθεί.
Το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε με ετήσιο ρυθμό μόλις 1,5% το δεύτερο τρίμηνο του 2026, έναντι 2,1% στο πρώτο τρίμηνο.
Η εικόνα στην αγορά εργασίας ενισχύει την αίσθηση επιβράδυνσης.
Τον Ιούλιο χάθηκαν καθαρά 23.000 θέσεις εργασίας, ενώ η ανεργία διαμορφώθηκε στο 4,1%.
Την ίδια στιγμή, ο πληθωρισμός παραμένει πρόβλημα.
Ο γενικός δείκτης τιμών καταναλωτή αυξήθηκε τον Ιούλιο κατά 3,4% σε ετήσια βάση, ενώ ο δομικός πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 2,5%.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικά, το ενεργειακό κόστος ήταν αυξημένο κατά 14,7% σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα και η βενζίνη κατά 24,6%.
Για την ιρανική στρατηγική σκέψη, αυτά είναι πολύ σημαντικότερα από οποιαδήποτε πρόβλεψη περί «κατάρρευσης» των Ηνωμένων Πολιτειών.
Το Ιράν δεν χρειάζεται να καταστρέψει την αμερικανική οικονομία.
Χρειάζεται να ενισχύει υφιστάμενες πιέσεις.
Το αμερικανικό χρέος και το ακριβότερο χρήμα
Εδώ εμφανίζεται η δεύτερη ευάλωτη πλευρά της αμερικανικής εξίσωσης: το χρέος.
Στις 13 Αυγούστου, η δημοπρασία 30ετών αμερικανικών ομολόγων έκλεισε με απόδοση 5,216%, την υψηλότερη για αντίστοιχη δημοπρασία από το 2001.
Παράλληλα, το δημοσιονομικό έλλειμμα των Ηνωμένων Πολιτειών έφθασε τον Ιούλιο στα 432 δισ. δολάρια, οδηγώντας το συνολικό έλλειμμα των πρώτων δέκα μηνών του οικονομικού έτους στα 1,799 τρισ. δολάρια — περισσότερο από ολόκληρο το έλλειμμα του οικονομικού έτους 2025.
Η προηγούμενη βασική πρόβλεψη του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κογκρέσου τοποθετούσε το έλλειμμα του 2026 στα 1,9 τρισ. δολάρια, δηλαδή 5,8% του ΑΕΠ, ενώ προέβλεπε ότι οι καθαρές πληρωμές τόκων θα ξεπεράσουν φέτος το 1 τρισ. δολάρια.
Αυτό δημιουργεί ένα δύσκολο τρίγωνο για την Ουάσιγκτον: πόλεμος, ενέργεια, επιτόκια.
Εάν η σύγκρουση διατηρεί υψηλές τις ενεργειακές τιμές, αυξάνεται ο πληθωριστικός κίνδυνος.
Εάν ο πληθωρισμός παραμένει επίμονος, η Federal Reserve διαθέτει μικρότερο περιθώριο για γρήγορη μείωση των επιτοκίων.
Και όσο τα μακροπρόθεσμα επιτόκια παραμένουν υψηλά, τόσο ακριβότερη γίνεται σταδιακά η αναχρηματοδότηση του τεράστιου αμερικανικού χρέους.
Αυτό δεν είναι μηχανισμός άμεσης χρεοκοπίας.
Είναι, όμως, μηχανισμός συσσώρευσης κόστους.
Και αυτό ακριβώς χρειάζεται το Ιράν σε έναν πόλεμο φθοράς.
Το πλήγμα των 45 MQ-9 Reaper - Οι Αμερικανοί έχασαν το 25% του στόλου τους
Την ίδια στιγμή η οικονομία της φθοράς αποτυπώνεται πλέον και στα στρατιωτικά αποθέματα.
Η Washington Post αποκάλυψε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν χάσει τουλάχιστον 45 MQ-9 Reaper από την έναρξη του πολέμου — περίπου το 25% του διαθέσιμου στόλου τους, σύμφωνα με τρεις Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στην εφημερίδα.
Κάθε MQ-9 μπορεί, ανάλογα με τον εξοπλισμό και τους αισθητήρες του, να κοστίζει 30 έως 50 εκατ. δολάρια.
Η πιθανή αξία των απωλειών ξεπερνά ήδη τα 1,3 δισ. δολάρια μόνο για αυτό το οπλικό σύστημα.
Δεν καταρρίφθηκαν όλα από το Ιράν ή τους συμμάχους του.
Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι ορισμένα συνετρίβησαν όταν χάθηκε η επικοινωνία των χειριστών μαζί τους.
Αυτό όμως δεν αλλάζει το στρατηγικό αποτέλεσμα: ένας στόλος προηγμένων και ακριβών αεροσκαφών εξαντλείται με πολύ ταχύτερο ρυθμό από εκείνον που σχεδιάστηκε για επιχειρήσεις ειρηνικής περιόδου.
Τα MQ-9 έχουν χρησιμοποιηθεί ιδιαίτερα έντονα γύρω από το Hormuz.
Είναι πολύτιμα για επιτήρηση και προσβολή στόχων, αλλά η χαμηλή ταχύτητα και το επιχειρησιακό τους προφίλ τα καθιστούν ευάλωτα σε περιβάλλον με αντιαεροπορικά συστήματα.
Για την Τεχεράνη, αυτή είναι η ουσία της ασύμμετρης σύγκρουσης: να υποχρεώνει τον αντίπαλο να δαπανά δεκάδες εκατομμύρια για να αντιμετωπίζει απειλές πολύ φθηνότερες.
Ο χρόνος πιέζει τον Donald Trump
Η τρίτη διάσταση είναι καθαρά πολιτική.
Οι ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου πλησιάζουν και ο Donald Trump βρίσκεται αντιμέτωπος με έναν πόλεμο που, σύμφωνα με το Reuters, ασκεί πίεση στη δημοτικότητά του, ιδιαίτερα εξαιτίας των υψηλών τιμών καυσίμων.
Η ίδια η αμερικανική κυβέρνηση δηλώνει ότι μπορεί να διατηρήσει τον ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν «επ' αόριστον».
Το ερώτημα όμως δεν είναι μόνο αν στρατιωτικά μπορεί.
Είναι με ποιο οικονομικό και πολιτικό κόστος.
Κάθε εβδομάδα πολέμου σημαίνει επιπλέον επιχειρήσεις, πυρομαχικά, ώρες πτήσης, συντήρηση πλοίων, απώλειες υλικού και συνεχιζόμενη αβεβαιότητα στις ενεργειακές αγορές.
Ο Donald Trump μπορεί να θέλει να παρουσιάσει μια συμφωνία ως νίκη.
Η Τεχεράνη, γνωρίζοντας αυτή την πίεση, δεν έχει προφανή λόγο να παραδώσει τα ισχυρότερα διαπραγματευτικά της χαρτιά χωρίς σημαντικό αντάλλαγμα.
Οι διαπραγματεύσεις, επομένως, μπορούν για το Ιράν να αποτελούν μέρος του πολέμου της φθοράς και όχι το τέλος του.
Η παράταση μιας διαπραγμάτευσης μπορεί να αυξάνει την πίεση στην άλλη πλευρά, εφόσον η ίδια η Τεχεράνη εξακολουθεί να αντέχει.
Επώδυνη η παράταση του πολέμου για τους Αμερικανούς
Οι αμερικανικές αγορές δεν εμφανίζουν σήμερα εικόνα φυγής κεφαλαίων.
Αντίθετα, τα στοιχεία του Μαΐου έδειξαν καθαρές ξένες αγορές αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων ύψους 232,7 δισ. δολαρίων, μία από τις υψηλότερες μηνιαίες επιδόσεις που έχουν καταγραφεί.
Η Κίνα κατείχε τον Μάιο περίπου 659,3 δισ. δολάρια σε αμερικανικά κρατικά ομόλογα.
Αυτό αποτελεί πιθανό γεωοικονομικό παράγοντα, όχι όμως απόδειξη ότι το Πεκίνο προετοιμάζει μαζική πώληση.
Μια τέτοια κίνηση θα προκαλούσε ζημιά και στην ίδια την Κίνα μειώνοντας την αξία των αποθεμάτων της.
Η σοβαρή ιρανική στρατηγική βασίζεται σε πολύ ρεαλιστικό: να καταστήσει την αμερικανική νίκη ολοένα ακριβότερη και την έξοδο από τον πόλεμο ολοένα πιο ελκυστική.
Το πραγματικό όπλο της Τεχεράνης
Το Ιράν πληρώνει επίσης τεράστιο τίμημα.
Ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός έχει πλήξει τις εξαγωγές και την πρόσβαση της χώρας σε σκληρό νόμισμα, ενώ οι επιθέσεις έχουν προκαλέσει σοβαρές ζημιές στις ενεργειακές υποδομές.
Η Ουάσιγκτον δηλώνει μάλιστα ότι σκοπεύει να αυξήσει περαιτέρω την οικονομική πίεση.
Ωστόσο η Τεχεράνη διαθέτει ένα όπλο που δεν αποτυπώνεται εύκολα στους παραδοσιακούς στρατιωτικούς συσχετισμούς: τη δυνατότητα να μετατρέπει τη γεωγραφία σε οικονομικό κόστος και το οικονομικό κόστος σε πολιτικό χρόνο.
Το Hormuz είναι ο κρίκος που συνδέει όλα τα μέτωπα.
Μια περιορισμένη κίνηση στα Στενά μπορεί να επηρεάζει τις τιμές της ενέργειας.
Οι τιμές της ενέργειας επηρεάζουν τον πληθωρισμό.
Ο πληθωρισμός επηρεάζει τα επιτόκια.
Τα επιτόκια επιβαρύνουν το χρέος.
Το αυξημένο κόστος ζωής επηρεάζει τους ψηφοφόρους.
Και οι ψηφοφόροι, λίγους μήνες πριν από τις εκλογές για το Κογκρέσο, επηρεάζουν τον Λευκό Οίκο.
Αυτή είναι η στρατηγική εξίσωση που μπορεί να πιστεύει ότι έχει μπροστά της η Τεχεράνη.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να έχουν συντριπτικά μεγαλύτερη στρατιωτική και οικονομική ισχύ.
Όμως ένας πόλεμος δεν κρίνεται πάντοτε από το ποιος διαθέτει περισσότερα αεροπλάνα, πλοία ή δισεκατομμύρια.
Κρίνεται και από το ποιος μπορεί να υποχρεώσει τον αντίπαλο να πληρώνει περισσότερο απ' όσο είναι πολιτικά διατεθειμένος να πληρώσει.
Και όσο το Hormuz παραμένει διαταραγμένο, δεκάδες ακριβά αμερικανικά drones χάνονται, το χρέος χρηματοδοτείται με υψηλότερες αποδόσεις και οι ενδιάμεσες εκλογές πλησιάζουν, ο χρόνος παύει να είναι ουδέτερος παράγοντας.
Γίνεται μέρος του οπλοστασίου.
Και η μεγάλη επιδίωξη της Τεχεράνης φαίνεται να είναι ακριβώς αυτή: όχι να νικήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μια κλασική αναμέτρηση ισχύος, αλλά να φτάσει στην ημέρα κατά την οποία η Ουάσιγκτον θα υπολογίσει ότι η συνέχιση του πολέμου κοστίζει περισσότερο από έναν συμβιβασμό.
Αν το Ιράν κατορθώσει να φτάσει σε αυτό το σημείο χωρίς να εξαντληθεί πρώτο, τότε το Hormuz θα έχει αποδειχθεί πολύ περισσότερο από ένα στενό πέρασμα στον παγκόσμιο χάρτη.
Θα έχει μετατραπεί σε στρατηγικό πολλαπλασιαστή ισχύος απέναντι στη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη του κόσμου.
www.bankingnews.gr
Πίσω από τους πυραύλους, τα drones, τις ναυτικές επιχειρήσεις και τον αποκλεισμό διαμορφώνεται μια δεύτερη μάχη, ίσως εξίσου καθοριστική: η μάχη της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής αντοχής.
Για την Τεχεράνη, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι εάν μπορεί να ανταγωνιστεί τις Ηνωμένες Πολιτείες σε απόλυτη στρατιωτική ισχύ.
Προφανώς δεν μπορεί.
Το ερώτημα είναι διαφορετικό: μπορεί να κάνει τον πόλεμο τόσο ακριβό, παρατεταμένο και πολιτικά επώδυνο, ώστε η συνέχισή του να στοιχίζει στην Ουάσιγκτον περισσότερο από τα οφέλη που προσδοκά;
Σε αυτή την εξίσωση, τα Στενά του Hormuz μετατρέπονται στο σημαντικότερο ίσως στρατηγικό χαρτί του Ιράν.
Πριν από τον πόλεμο, περίπου 130 έως 140 πλοία περνούσαν καθημερινά από την πλωτή οδό.
Στις 12 Αυγούστου καταγράφηκαν μόλις οκτώ διελεύσεις, ενώ στις 13 Αυγούστου εννέα.
Τα δεδομένα της Kpler δείχνουν ότι η κίνηση παραμένει ένα μικρό κλάσμα της προπολεμικής.
Οι περισσότερες από τις τελευταίες διελεύσεις πραγματοποιούνται μάλιστα μέσω της διαδρομής που ελέγχεται από την ιρανική πλευρά.
Είναι ξεκάθαρο πως παρά την αμερικανική ναυτική υπεροχή, η Ουάσιγκτον δεν έχει καταφέρει να επαναφέρει τη ναυσιπλοΐα στα επίπεδα που επικρατούσαν πριν από τον πόλεμο.
Το Hormuz ως οικονομικός πολλαπλασιαστής ισχύος
Η Τεχεράνη δεν χρειάζεται απαραίτητα να κλείσει ερμητικά τα Στενά.
Αρκεί να διατηρεί αρκετή αβεβαιότητα ώστε να αυξάνονται τα ασφάλιστρα, να καθυστερούν τα δεξαμενόπλοια, να αναζητούνται εναλλακτικές προμήθειες και να ενισχύεται ο φόβος για νέα προβλήματα στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Πριν από την έναρξη του πολέμου, περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG περνούσε από το Hormuz.
Η σημερινή διατάραξη έχει αναγκάσει ήδη ασιατικά διυλιστήρια να αναζητούν μεγαλύτερες ποσότητες αμερικανικού και άλλου αργού, αναδιατάσσοντας εμπορικές ροές που είχαν διαμορφωθεί επί δεκαετίες.
Αυτό είναι το πραγματικό πλεονέκτημα της γεωγραφίας για το Ιράν.
Ένα σχετικά περιορισμένο στρατιωτικό μέσο μπορεί να προκαλεί οικονομικές συνέπειες πολύ μεγαλύτερες από το άμεσο κόστος της επιχείρησης.
Και όσο περισσότερο διαρκεί η αναστάτωση, τόσο περισσότερο η σύγκρουση μεταφέρεται από το πεδίο της μάχης στα πρατήρια καυσίμων, στον πληθωρισμό, στις αγορές ομολόγων και τελικά στην αμερικανική εσωτερική πολιτική.
Η Ουάσιγκτον πολεμά και με μια οικονομία που επιβραδύνει
Η αμερικανική οικονομία δεν βρίσκεται σε κατάρρευση.
Βρίσκεται όμως σε μια περίοδο κατά την οποία ένας παρατεταμένος ενεργειακός και πολεμικός κραδασμός είναι σαφώς λιγότερο εύκολο να απορροφηθεί.
Το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε με ετήσιο ρυθμό μόλις 1,5% το δεύτερο τρίμηνο του 2026, έναντι 2,1% στο πρώτο τρίμηνο.
Η εικόνα στην αγορά εργασίας ενισχύει την αίσθηση επιβράδυνσης.
Τον Ιούλιο χάθηκαν καθαρά 23.000 θέσεις εργασίας, ενώ η ανεργία διαμορφώθηκε στο 4,1%.
Την ίδια στιγμή, ο πληθωρισμός παραμένει πρόβλημα.
Ο γενικός δείκτης τιμών καταναλωτή αυξήθηκε τον Ιούλιο κατά 3,4% σε ετήσια βάση, ενώ ο δομικός πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 2,5%.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικά, το ενεργειακό κόστος ήταν αυξημένο κατά 14,7% σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα και η βενζίνη κατά 24,6%.
Για την ιρανική στρατηγική σκέψη, αυτά είναι πολύ σημαντικότερα από οποιαδήποτε πρόβλεψη περί «κατάρρευσης» των Ηνωμένων Πολιτειών.
Το Ιράν δεν χρειάζεται να καταστρέψει την αμερικανική οικονομία.
Χρειάζεται να ενισχύει υφιστάμενες πιέσεις.
Το αμερικανικό χρέος και το ακριβότερο χρήμα
Εδώ εμφανίζεται η δεύτερη ευάλωτη πλευρά της αμερικανικής εξίσωσης: το χρέος.
Στις 13 Αυγούστου, η δημοπρασία 30ετών αμερικανικών ομολόγων έκλεισε με απόδοση 5,216%, την υψηλότερη για αντίστοιχη δημοπρασία από το 2001.
Παράλληλα, το δημοσιονομικό έλλειμμα των Ηνωμένων Πολιτειών έφθασε τον Ιούλιο στα 432 δισ. δολάρια, οδηγώντας το συνολικό έλλειμμα των πρώτων δέκα μηνών του οικονομικού έτους στα 1,799 τρισ. δολάρια — περισσότερο από ολόκληρο το έλλειμμα του οικονομικού έτους 2025.
Η προηγούμενη βασική πρόβλεψη του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κογκρέσου τοποθετούσε το έλλειμμα του 2026 στα 1,9 τρισ. δολάρια, δηλαδή 5,8% του ΑΕΠ, ενώ προέβλεπε ότι οι καθαρές πληρωμές τόκων θα ξεπεράσουν φέτος το 1 τρισ. δολάρια.
Αυτό δημιουργεί ένα δύσκολο τρίγωνο για την Ουάσιγκτον: πόλεμος, ενέργεια, επιτόκια.
Εάν η σύγκρουση διατηρεί υψηλές τις ενεργειακές τιμές, αυξάνεται ο πληθωριστικός κίνδυνος.
Εάν ο πληθωρισμός παραμένει επίμονος, η Federal Reserve διαθέτει μικρότερο περιθώριο για γρήγορη μείωση των επιτοκίων.
Και όσο τα μακροπρόθεσμα επιτόκια παραμένουν υψηλά, τόσο ακριβότερη γίνεται σταδιακά η αναχρηματοδότηση του τεράστιου αμερικανικού χρέους.
Αυτό δεν είναι μηχανισμός άμεσης χρεοκοπίας.
Είναι, όμως, μηχανισμός συσσώρευσης κόστους.
Και αυτό ακριβώς χρειάζεται το Ιράν σε έναν πόλεμο φθοράς.
Το πλήγμα των 45 MQ-9 Reaper - Οι Αμερικανοί έχασαν το 25% του στόλου τους
Την ίδια στιγμή η οικονομία της φθοράς αποτυπώνεται πλέον και στα στρατιωτικά αποθέματα.
Η Washington Post αποκάλυψε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν χάσει τουλάχιστον 45 MQ-9 Reaper από την έναρξη του πολέμου — περίπου το 25% του διαθέσιμου στόλου τους, σύμφωνα με τρεις Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στην εφημερίδα.
Κάθε MQ-9 μπορεί, ανάλογα με τον εξοπλισμό και τους αισθητήρες του, να κοστίζει 30 έως 50 εκατ. δολάρια.
Η πιθανή αξία των απωλειών ξεπερνά ήδη τα 1,3 δισ. δολάρια μόνο για αυτό το οπλικό σύστημα.
Δεν καταρρίφθηκαν όλα από το Ιράν ή τους συμμάχους του.
Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι ορισμένα συνετρίβησαν όταν χάθηκε η επικοινωνία των χειριστών μαζί τους.
Αυτό όμως δεν αλλάζει το στρατηγικό αποτέλεσμα: ένας στόλος προηγμένων και ακριβών αεροσκαφών εξαντλείται με πολύ ταχύτερο ρυθμό από εκείνον που σχεδιάστηκε για επιχειρήσεις ειρηνικής περιόδου.
Τα MQ-9 έχουν χρησιμοποιηθεί ιδιαίτερα έντονα γύρω από το Hormuz.
Είναι πολύτιμα για επιτήρηση και προσβολή στόχων, αλλά η χαμηλή ταχύτητα και το επιχειρησιακό τους προφίλ τα καθιστούν ευάλωτα σε περιβάλλον με αντιαεροπορικά συστήματα.
Για την Τεχεράνη, αυτή είναι η ουσία της ασύμμετρης σύγκρουσης: να υποχρεώνει τον αντίπαλο να δαπανά δεκάδες εκατομμύρια για να αντιμετωπίζει απειλές πολύ φθηνότερες.
Ο χρόνος πιέζει τον Donald Trump
Η τρίτη διάσταση είναι καθαρά πολιτική.
Οι ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου πλησιάζουν και ο Donald Trump βρίσκεται αντιμέτωπος με έναν πόλεμο που, σύμφωνα με το Reuters, ασκεί πίεση στη δημοτικότητά του, ιδιαίτερα εξαιτίας των υψηλών τιμών καυσίμων.
Η ίδια η αμερικανική κυβέρνηση δηλώνει ότι μπορεί να διατηρήσει τον ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν «επ' αόριστον».
Το ερώτημα όμως δεν είναι μόνο αν στρατιωτικά μπορεί.
Είναι με ποιο οικονομικό και πολιτικό κόστος.
Κάθε εβδομάδα πολέμου σημαίνει επιπλέον επιχειρήσεις, πυρομαχικά, ώρες πτήσης, συντήρηση πλοίων, απώλειες υλικού και συνεχιζόμενη αβεβαιότητα στις ενεργειακές αγορές.
Ο Donald Trump μπορεί να θέλει να παρουσιάσει μια συμφωνία ως νίκη.
Η Τεχεράνη, γνωρίζοντας αυτή την πίεση, δεν έχει προφανή λόγο να παραδώσει τα ισχυρότερα διαπραγματευτικά της χαρτιά χωρίς σημαντικό αντάλλαγμα.
Οι διαπραγματεύσεις, επομένως, μπορούν για το Ιράν να αποτελούν μέρος του πολέμου της φθοράς και όχι το τέλος του.
Η παράταση μιας διαπραγμάτευσης μπορεί να αυξάνει την πίεση στην άλλη πλευρά, εφόσον η ίδια η Τεχεράνη εξακολουθεί να αντέχει.
Επώδυνη η παράταση του πολέμου για τους Αμερικανούς
Οι αμερικανικές αγορές δεν εμφανίζουν σήμερα εικόνα φυγής κεφαλαίων.
Αντίθετα, τα στοιχεία του Μαΐου έδειξαν καθαρές ξένες αγορές αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων ύψους 232,7 δισ. δολαρίων, μία από τις υψηλότερες μηνιαίες επιδόσεις που έχουν καταγραφεί.
Η Κίνα κατείχε τον Μάιο περίπου 659,3 δισ. δολάρια σε αμερικανικά κρατικά ομόλογα.
Αυτό αποτελεί πιθανό γεωοικονομικό παράγοντα, όχι όμως απόδειξη ότι το Πεκίνο προετοιμάζει μαζική πώληση.
Μια τέτοια κίνηση θα προκαλούσε ζημιά και στην ίδια την Κίνα μειώνοντας την αξία των αποθεμάτων της.
Η σοβαρή ιρανική στρατηγική βασίζεται σε πολύ ρεαλιστικό: να καταστήσει την αμερικανική νίκη ολοένα ακριβότερη και την έξοδο από τον πόλεμο ολοένα πιο ελκυστική.
Το πραγματικό όπλο της Τεχεράνης
Το Ιράν πληρώνει επίσης τεράστιο τίμημα.
Ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός έχει πλήξει τις εξαγωγές και την πρόσβαση της χώρας σε σκληρό νόμισμα, ενώ οι επιθέσεις έχουν προκαλέσει σοβαρές ζημιές στις ενεργειακές υποδομές.
Η Ουάσιγκτον δηλώνει μάλιστα ότι σκοπεύει να αυξήσει περαιτέρω την οικονομική πίεση.
Ωστόσο η Τεχεράνη διαθέτει ένα όπλο που δεν αποτυπώνεται εύκολα στους παραδοσιακούς στρατιωτικούς συσχετισμούς: τη δυνατότητα να μετατρέπει τη γεωγραφία σε οικονομικό κόστος και το οικονομικό κόστος σε πολιτικό χρόνο.
Το Hormuz είναι ο κρίκος που συνδέει όλα τα μέτωπα.
Μια περιορισμένη κίνηση στα Στενά μπορεί να επηρεάζει τις τιμές της ενέργειας.
Οι τιμές της ενέργειας επηρεάζουν τον πληθωρισμό.
Ο πληθωρισμός επηρεάζει τα επιτόκια.
Τα επιτόκια επιβαρύνουν το χρέος.
Το αυξημένο κόστος ζωής επηρεάζει τους ψηφοφόρους.
Και οι ψηφοφόροι, λίγους μήνες πριν από τις εκλογές για το Κογκρέσο, επηρεάζουν τον Λευκό Οίκο.
Αυτή είναι η στρατηγική εξίσωση που μπορεί να πιστεύει ότι έχει μπροστά της η Τεχεράνη.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να έχουν συντριπτικά μεγαλύτερη στρατιωτική και οικονομική ισχύ.
Όμως ένας πόλεμος δεν κρίνεται πάντοτε από το ποιος διαθέτει περισσότερα αεροπλάνα, πλοία ή δισεκατομμύρια.
Κρίνεται και από το ποιος μπορεί να υποχρεώσει τον αντίπαλο να πληρώνει περισσότερο απ' όσο είναι πολιτικά διατεθειμένος να πληρώσει.
Και όσο το Hormuz παραμένει διαταραγμένο, δεκάδες ακριβά αμερικανικά drones χάνονται, το χρέος χρηματοδοτείται με υψηλότερες αποδόσεις και οι ενδιάμεσες εκλογές πλησιάζουν, ο χρόνος παύει να είναι ουδέτερος παράγοντας.
Γίνεται μέρος του οπλοστασίου.
Και η μεγάλη επιδίωξη της Τεχεράνης φαίνεται να είναι ακριβώς αυτή: όχι να νικήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μια κλασική αναμέτρηση ισχύος, αλλά να φτάσει στην ημέρα κατά την οποία η Ουάσιγκτον θα υπολογίσει ότι η συνέχιση του πολέμου κοστίζει περισσότερο από έναν συμβιβασμό.
Αν το Ιράν κατορθώσει να φτάσει σε αυτό το σημείο χωρίς να εξαντληθεί πρώτο, τότε το Hormuz θα έχει αποδειχθεί πολύ περισσότερο από ένα στενό πέρασμα στον παγκόσμιο χάρτη.
Θα έχει μετατραπεί σε στρατηγικό πολλαπλασιαστή ισχύος απέναντι στη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη του κόσμου.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών