Η πτήση του τρόμου: 73 νεκροί, βόμβες στον αέρα και η σκιά της CIA
Ήταν 6 Οκτωβρίου 1976 όταν ένα πολιτικό αεροσκάφος της Κούβας μετατράπηκε μέσα σε λίγα λεπτά σε πύρινη παγίδα πάνω από την Καραϊβική.
Η πτήση 455 της Cubana de Aviación είχε απογειωθεί από τα Μπαρμπάντος με προορισμό την Τζαμάικα. Στο αεροσκάφος επέβαιναν δεκάδες πολίτες, ανάμεσά τους 24 μέλη της εθνικής ομάδας ξιφασκίας της Κούβας.
Λίγα λεπτά μετά την απογείωση, μια έκρηξη συγκλόνισε το αεροπλάνο.
Και ακολούθησε δεύτερη.
Ο κυβερνήτης Wilfredo Pérez Pérez προσπάθησε απεγνωσμένα να επιστρέψει στο αεροδρόμιο, όμως το αεροσκάφος δεν θα προλάβαινε ποτέ να προσγειωθεί.
Συνετρίβη στη θάλασσα περίπου οκτώ χιλιόμετρα από τις ακτές.
Δεν επέζησε κανείς.
Συνολικά 73 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους.
Ανάμεσα στα θύματα βρίσκονταν 57 Κουβανοί, πολίτες άλλων χωρών της Καραϊβικής και πέντε αξιωματούχοι από τη Βόρεια Κορέα.
Η τραγωδία έμελλε να εξελιχθεί σε μία από τις πιο σκοτεινές υποθέσεις πολιτικής βίας στην ιστορία της Λατινικής Αμερικής.
Και πίσω από αυτήν εμφανίστηκαν ονόματα που είχαν ήδη περάσει από τον κόσμο των μυστικών υπηρεσιών.
Αριστερά κινήματα, κομμουνιστικές οργανώσεις, στρατιωτικές δικτατορίες, αντικομμουνιστικές ομάδες, ένοπλοι εξόριστοι και μυστικές υπηρεσίες συγκρούονταν σε ένα περιβάλλον όπου η πολιτική δολοφονία, οι βομβιστικές επιθέσεις και οι επιχειρήσεις σαμποτάζ δεν αποτελούσαν σπάνιο φαινόμενο.
Στο επίκεντρο πολλών από αυτές τις συγκρούσεις βρισκόταν η Κούβα του Fidel Castro.
Για τους αντιπάλους του κουβανικού καθεστώτος, ιδιαίτερα για τους Κουβανούς εξόριστους που ζούσαν στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε χώρες της Καραϊβικής, ο στόχος ήταν ξεκάθαρος: ανατροπή του Castro και χτύπημα της κουβανικής κυβέρνησης όπου αυτό ήταν δυνατό.
Μέσα σε αυτό το κλίμα δημιουργήθηκε το Coordination of United Revolutionary Organizations, γνωστό ως CORU.
Στο επίκεντρο της οργάνωσης βρέθηκαν δύο από τα πιο διαβόητα ονόματα του αντικαστρικού κινήματος:
Orlando Bosch και Luis Posada Carriles.
Και οι δύο είχαν στο παρελθόν σχέσεις με τη CIA.
Αυτό το γεγονός θα τροφοδοτούσε για δεκαετίες ερωτήματα σχετικά με το τι ακριβώς γνώριζαν οι αμερικανικές υπηρεσίες πριν από την επίθεση στην πτήση 455.
Είχε κατηγορηθεί για πράξεις πολιτικής βίας και είχε ήδη βρεθεί στο στόχαστρο των αμερικανικών αρχών.
Ο Luis Posada Carriles είχε επίσης ισχυρές διασυνδέσεις με αντικομμουνιστικά δίκτυα και είχε συνεργαστεί στο παρελθόν με τη CIA.
Μέχρι το 1976, ωστόσο, δεν θεωρούνταν ενεργοί πράκτορες της αμερικανικής υπηρεσίας.
Αυτό ακριβώς είναι και το σημείο που κάνει την ιστορία τόσο σκοτεινή.
Οι άνθρωποι που συνδέθηκαν με την καταστροφή του κουβανικού αεροσκάφους δεν ήταν άγνωστοι στις αμερικανικές υπηρεσίες.
Ήταν πρόσωπα με ιστορία, επαφές και επιχειρησιακή εμπειρία.
Και ξαφνικά, η βία πέρασε κάθε όριο
Λίγες εβδομάδες πριν από την καταστροφή της πτήσης 455, η διεθνής κοινότητα είχε ήδη συγκλονιστεί από μια άλλη πολιτική δολοφονία.
Τον Σεπτέμβριο του 1976, ο Χιλιανός πρώην υπουργός Orlando Letelier δολοφονήθηκε με βόμβα σε αυτοκίνητο στην Ουάσινγκτον.
Ο Letelier είχε υπηρετήσει στην κυβέρνηση του Salvador Allende και είχε καταφύγει στις Ηνωμένες Πολιτείες μετά το πραξικόπημα του Augusto Pinochet στη Χιλή.
Η δολοφονία του στην καρδιά της αμερικανικής πρωτεύουσας έδειχνε ότι οι συγκρούσεις της Λατινικής Αμερικής είχαν πλέον μεταφερθεί και στο έδαφος των Ηνωμένων Πολιτειών.
Λίγες ημέρες αργότερα, όμως, θα ερχόταν κάτι ακόμη πιο σοκαριστικό.
Ένα πολιτικό αεροπλάνο γεμάτο αθλητές και πολίτες θα ανατιναζόταν στον αέρα.
Το «αεροπορικό λεωφορείο» της Καραϊβικής που έγινε φέρετρο
Η πτήση 455 της Cubana de Aviación εκτελούσε ένα πολυσταδιακό δρομολόγιο στην Καραϊβική.
Το αεροσκάφος συνέδεε τη Γουιάνα, το Τρινιντάντ και Τομπάγκο, τα Μπαρμπάντος, την Τζαμάικα και την Κούβα.
Στις 6 Οκτωβρίου 1976, το αεροσκάφος προσγειώθηκε στο Port of Spain του Τρινιντάντ και Τομπάγκο και στη συνέχεια συνέχισε για τα Μπαρμπάντος.
Εκεί πραγματοποιήθηκε νέα αλλαγή επιβατών.
Στις 13:15 το αεροσκάφος απογειώθηκε με προορισμό το Kingston της Τζαμάικα.
Οκτώ λεπτά αργότερα ξέσπασε η κόλαση.
Ο κυβερνήτης Wilfredo Pérez Pérez ειδοποίησε μέσω ασυρμάτου ότι είχε σημειωθεί έκρηξη μέσα στο αεροσκάφος.
Υπήρχε φωτιά.
Οι πιλότοι επιχείρησαν να επιστρέψουν άμεσα στα Μπαρμπάντος.
Δεν πρόλαβαν.
Μια δεύτερη έκρηξη συγκλόνισε το πίσω μέρος του αεροσκάφους.
Μάρτυρες στην ακτή είδαν το αεροπλάνο να χάνει ύψος, να γέρνει και τελικά να συντρίβεται στη θάλασσα.
Μέσα σε λίγα λεπτά, 73 άνθρωποι είχαν χαθεί.
Το απίστευτο λάθος των βομβιστών που τους πρόδωσε
Η εξιχνίαση της υπόθεσης ξεκίνησε σχεδόν αμέσως.
Και ο λόγος μοιάζει βγαλμένος από κινηματογραφικό σενάριο.
Δύο άνδρες, οι Hernán Ricardo Lozano και Freddy Lugo, φέρεται να συζητούσαν στα ισπανικά μέσα σε ταξί στο Τρινιντάντ και Τομπάγκο.
Πίστευαν ότι ο οδηγός δεν καταλάβαινε τη γλώσσα.
Έκαναν λάθος.
Ο οδηγός άκουσε τη συνομιλία τους και, σύμφωνα με τις αναφορές της υπόθεσης, ενημέρωσε τις αρχές.
Λίγο αργότερα, οι δύο άνδρες συνελήφθησαν.
Η έρευνα άρχισε να ξετυλίγει το νήμα με τρομακτική ταχύτητα.
Οι δύο ύποπτοι συνδέθηκαν με ένα δίκτυο που οδηγούσε πίσω στους Orlando Bosch και Luis Posada Carriles.
Οι βόμβες ήταν κρυμμένες μέσα στο αεροσκάφος
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, οι δράστες είχαν επιβιβαστεί στο αεροπλάνο στο Port of Spain.
Φέρεται να τοποθέτησαν δύο εκρηκτικούς μηχανισμούς μέσα στο αεροσκάφος.
Ο ένας στο πίσω μέρος και ο δεύτερος στην καμπίνα των επιβατών.
Στη συνέχεια αποβιβάστηκαν στα Μπαρμπάντος.
Δεν επρόκειτο για βομβιστές αυτοκτονίας.
Οι βόμβες είχαν σχεδιαστεί ώστε να εκραγούν αφού εκείνοι θα είχαν εγκαταλείψει το αεροπλάνο.
Το σχέδιο λειτούργησε.
Οι επιβάτες συνέχισαν το ταξίδι τους χωρίς να γνωρίζουν ότι μέσα στην καμπίνα υπήρχαν εκρηκτικά.
Λίγα λεπτά αργότερα, ήταν όλοι νεκροί.
25.000 δολάρια για να τιναχτεί στον αέρα ένα πολιτικό αεροσκάφος
Σύμφωνα με τις κατηγορίες που παρουσιάστηκαν στην υπόθεση, οι Hernán Ricardo Lozano και Freddy Lugo είχαν στρατολογηθεί στη Βενεζουέλα.
Οι Orlando Bosch και Luis Posada Carriles κατηγορήθηκαν ότι βρίσκονταν πίσω από την επιχείρηση.
Το ποσό που φέρεται να είχε συμφωνηθεί για την επίθεση ανερχόταν στις 25.000 δολάρια.
Η καταστροφή της πτήσης δεν ήταν πλέον ένα ανεξήγητο αεροπορικό δυστύχημα.
Ήταν τρομοκρατική ενέργεια.
Και το ερώτημα πλέον δεν ήταν μόνο ποιος τοποθέτησε τις βόμβες.
Το πραγματικό ερώτημα ήταν ποιος είχε δώσει την εντολή.
Η δίκη που εξελίχθηκε σε δικαστικό θρίλερ
Οι τέσσερις βασικοί κατηγορούμενοι οδηγήθηκαν σε δίκη στη Βενεζουέλα, η οποία εκείνη την περίοδο διατηρούσε στενές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Και εκεί ξεκίνησε ένα ακόμη σκοτεινό κεφάλαιο.
Αρχικά η υπόθεση οδηγήθηκε σε στρατιωτικό δικαστήριο.
Το αποτέλεσμα προκάλεσε σοκ.
Οι κατηγορούμενοι αθωώθηκαν.
Η εισαγγελία επέμεινε και ακολούθησε νέα διαδικασία ενώπιον πολιτικού δικαστηρίου.
Οι Hernán Ricardo Lozano και Freddy Lugo καταδικάστηκαν για τη συμμετοχή τους στην επίθεση.
Ωστόσο, η υπόθεση των ανθρώπων που θεωρούνταν από τις αρχές ως οι οργανωτές αποδείχθηκε πολύ πιο περίπλοκη.
Ο Orlando Bosch τελικά αθωώθηκε.
Κρίσιμο υλικό που είχε συγκεντρωθεί στα Μπαρμπάντος δεν έγινε δεκτό με τον τρόπο που περίμενε η κατηγορούσα αρχή, μεταξύ άλλων λόγω διαδικαστικών προβλημάτων και ζητημάτων μετάφρασης.
Η υπόθεση είχε πλέον μετατραπεί σε έναν λαβύρινθο από στρατιωτικά και πολιτικά δικαστήρια, προσφυγές, τεχνικές λεπτομέρειες και πολιτικές πιέσεις.
Η σκιά της CIA που δεν έφυγε ποτέ
Εδώ βρίσκεται και το μεγαλύτερο ερώτημα της υπόθεσης.
Τι γνώριζε η CIA;
Οι Orlando Bosch και Luis Posada Carriles είχαν ιστορικές σχέσεις με την αμερικανική υπηρεσία πληροφοριών.
Αποχαρακτηρισμένα αμερικανικά έγγραφα που δημοσιοποιήθηκαν αργότερα έδειξαν ότι αμερικανικές υπηρεσίες είχαν λάβει πληροφορίες σχετικά με σχέδια επίθεσης εναντίον κουβανικού αεροσκάφους.
Αυτό δεν αποδεικνύει ότι η CIA διέταξε ή οργάνωσε τη βομβιστική επίθεση.
Δείχνει όμως ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες γνώριζαν πως ακραίες αντικαστρικές ομάδες συζητούσαν ή σχεδίαζαν επιθέσεις αυτού του τύπου.
Και αυτό ήταν αρκετό για να γεννηθεί ένα ερώτημα που παραμένει μέχρι σήμερα:
Θα μπορούσε η επίθεση να είχε αποτραπεί;
Ήξεραν τι ερχόταν και δεν έκαναν τίποτα;
Η πιο βαριά κατηγορία που έχει διατυπωθεί εδώ και δεκαετίες δεν είναι απαραίτητα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες οργάνωσαν την επίθεση.
Είναι ότι ενδέχεται να είχαν προειδοποιητικά σημάδια και να μην κατάφεραν ή να μην θέλησαν να σταματήσουν τους ανθρώπους που σχεδίαζαν τη δολοφονία δεκάδων αμάχων.
Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν υπάρχει δημόσια τεκμηριωμένη απόδειξη που να επιτρέπει να ειπωθεί ότι η CIA διέταξε την ανατίναξη της πτήσης 455.
Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι βασικά πρόσωπα της υπόθεσης είχαν στο παρελθόν συνεργαστεί με την υπηρεσία.
Επίσης βέβαιο είναι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες καταδίκασαν δημόσια την επίθεση.
Και πολιτικά, η καταστροφή ενός αεροσκάφους γεμάτου αθλητές και πολίτες δεν πρόσφερε εμφανές στρατηγικό όφελος στην Ουάσινγκτον.
Αντίθετα, προκάλεσε διεθνή κατακραυγή και έδωσε στην Κούβα ένα πανίσχυρο επιχείρημα για να κατηγορεί τους αντικαστρικούς εξόριστους για τρομοκρατία.
Η πτήση 455 της Cubana de Aviación είχε απογειωθεί από τα Μπαρμπάντος με προορισμό την Τζαμάικα. Στο αεροσκάφος επέβαιναν δεκάδες πολίτες, ανάμεσά τους 24 μέλη της εθνικής ομάδας ξιφασκίας της Κούβας.
Λίγα λεπτά μετά την απογείωση, μια έκρηξη συγκλόνισε το αεροπλάνο.
Και ακολούθησε δεύτερη.
Ο κυβερνήτης Wilfredo Pérez Pérez προσπάθησε απεγνωσμένα να επιστρέψει στο αεροδρόμιο, όμως το αεροσκάφος δεν θα προλάβαινε ποτέ να προσγειωθεί.
Συνετρίβη στη θάλασσα περίπου οκτώ χιλιόμετρα από τις ακτές.
Δεν επέζησε κανείς.
Συνολικά 73 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους.
Ανάμεσα στα θύματα βρίσκονταν 57 Κουβανοί, πολίτες άλλων χωρών της Καραϊβικής και πέντε αξιωματούχοι από τη Βόρεια Κορέα.
Η τραγωδία έμελλε να εξελιχθεί σε μία από τις πιο σκοτεινές υποθέσεις πολιτικής βίας στην ιστορία της Λατινικής Αμερικής.
Και πίσω από αυτήν εμφανίστηκαν ονόματα που είχαν ήδη περάσει από τον κόσμο των μυστικών υπηρεσιών.
Η δεκαετία που μύριζε μπαρούτι
Η Λατινική Αμερική της δεκαετίας του 1970 έμοιαζε με τεράστια πολιτική πυριτιδαποθήκη.Αριστερά κινήματα, κομμουνιστικές οργανώσεις, στρατιωτικές δικτατορίες, αντικομμουνιστικές ομάδες, ένοπλοι εξόριστοι και μυστικές υπηρεσίες συγκρούονταν σε ένα περιβάλλον όπου η πολιτική δολοφονία, οι βομβιστικές επιθέσεις και οι επιχειρήσεις σαμποτάζ δεν αποτελούσαν σπάνιο φαινόμενο.
Στο επίκεντρο πολλών από αυτές τις συγκρούσεις βρισκόταν η Κούβα του Fidel Castro.
Για τους αντιπάλους του κουβανικού καθεστώτος, ιδιαίτερα για τους Κουβανούς εξόριστους που ζούσαν στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε χώρες της Καραϊβικής, ο στόχος ήταν ξεκάθαρος: ανατροπή του Castro και χτύπημα της κουβανικής κυβέρνησης όπου αυτό ήταν δυνατό.
Μέσα σε αυτό το κλίμα δημιουργήθηκε το Coordination of United Revolutionary Organizations, γνωστό ως CORU.
Στο επίκεντρο της οργάνωσης βρέθηκαν δύο από τα πιο διαβόητα ονόματα του αντικαστρικού κινήματος:
Orlando Bosch και Luis Posada Carriles.
Και οι δύο είχαν στο παρελθόν σχέσεις με τη CIA.
Αυτό το γεγονός θα τροφοδοτούσε για δεκαετίες ερωτήματα σχετικά με το τι ακριβώς γνώριζαν οι αμερικανικές υπηρεσίες πριν από την επίθεση στην πτήση 455.
Οι άνθρωποι που ήθελαν εκδίκηση από τον Fidel Castro
Ο Orlando Bosch ήταν από τις πιο ακραίες μορφές του αντικαστρικού κινήματος.Είχε κατηγορηθεί για πράξεις πολιτικής βίας και είχε ήδη βρεθεί στο στόχαστρο των αμερικανικών αρχών.
Ο Luis Posada Carriles είχε επίσης ισχυρές διασυνδέσεις με αντικομμουνιστικά δίκτυα και είχε συνεργαστεί στο παρελθόν με τη CIA.
Μέχρι το 1976, ωστόσο, δεν θεωρούνταν ενεργοί πράκτορες της αμερικανικής υπηρεσίας.
Αυτό ακριβώς είναι και το σημείο που κάνει την ιστορία τόσο σκοτεινή.
Οι άνθρωποι που συνδέθηκαν με την καταστροφή του κουβανικού αεροσκάφους δεν ήταν άγνωστοι στις αμερικανικές υπηρεσίες.
Ήταν πρόσωπα με ιστορία, επαφές και επιχειρησιακή εμπειρία.
Και ξαφνικά, η βία πέρασε κάθε όριο
Λίγες εβδομάδες πριν από την καταστροφή της πτήσης 455, η διεθνής κοινότητα είχε ήδη συγκλονιστεί από μια άλλη πολιτική δολοφονία.
Τον Σεπτέμβριο του 1976, ο Χιλιανός πρώην υπουργός Orlando Letelier δολοφονήθηκε με βόμβα σε αυτοκίνητο στην Ουάσινγκτον.
Ο Letelier είχε υπηρετήσει στην κυβέρνηση του Salvador Allende και είχε καταφύγει στις Ηνωμένες Πολιτείες μετά το πραξικόπημα του Augusto Pinochet στη Χιλή.
Η δολοφονία του στην καρδιά της αμερικανικής πρωτεύουσας έδειχνε ότι οι συγκρούσεις της Λατινικής Αμερικής είχαν πλέον μεταφερθεί και στο έδαφος των Ηνωμένων Πολιτειών.
Λίγες ημέρες αργότερα, όμως, θα ερχόταν κάτι ακόμη πιο σοκαριστικό.
Ένα πολιτικό αεροπλάνο γεμάτο αθλητές και πολίτες θα ανατιναζόταν στον αέρα.
Το «αεροπορικό λεωφορείο» της Καραϊβικής που έγινε φέρετρο
Η πτήση 455 της Cubana de Aviación εκτελούσε ένα πολυσταδιακό δρομολόγιο στην Καραϊβική.
Το αεροσκάφος συνέδεε τη Γουιάνα, το Τρινιντάντ και Τομπάγκο, τα Μπαρμπάντος, την Τζαμάικα και την Κούβα.
Στις 6 Οκτωβρίου 1976, το αεροσκάφος προσγειώθηκε στο Port of Spain του Τρινιντάντ και Τομπάγκο και στη συνέχεια συνέχισε για τα Μπαρμπάντος.
Εκεί πραγματοποιήθηκε νέα αλλαγή επιβατών.
Στις 13:15 το αεροσκάφος απογειώθηκε με προορισμό το Kingston της Τζαμάικα.
Οκτώ λεπτά αργότερα ξέσπασε η κόλαση.
Ο κυβερνήτης Wilfredo Pérez Pérez ειδοποίησε μέσω ασυρμάτου ότι είχε σημειωθεί έκρηξη μέσα στο αεροσκάφος.
Υπήρχε φωτιά.
Οι πιλότοι επιχείρησαν να επιστρέψουν άμεσα στα Μπαρμπάντος.
Δεν πρόλαβαν.
Μια δεύτερη έκρηξη συγκλόνισε το πίσω μέρος του αεροσκάφους.
Μάρτυρες στην ακτή είδαν το αεροπλάνο να χάνει ύψος, να γέρνει και τελικά να συντρίβεται στη θάλασσα.
Μέσα σε λίγα λεπτά, 73 άνθρωποι είχαν χαθεί.
Το απίστευτο λάθος των βομβιστών που τους πρόδωσε
Η εξιχνίαση της υπόθεσης ξεκίνησε σχεδόν αμέσως.
Και ο λόγος μοιάζει βγαλμένος από κινηματογραφικό σενάριο.
Δύο άνδρες, οι Hernán Ricardo Lozano και Freddy Lugo, φέρεται να συζητούσαν στα ισπανικά μέσα σε ταξί στο Τρινιντάντ και Τομπάγκο.
Πίστευαν ότι ο οδηγός δεν καταλάβαινε τη γλώσσα.
Έκαναν λάθος.
Ο οδηγός άκουσε τη συνομιλία τους και, σύμφωνα με τις αναφορές της υπόθεσης, ενημέρωσε τις αρχές.
Λίγο αργότερα, οι δύο άνδρες συνελήφθησαν.
Η έρευνα άρχισε να ξετυλίγει το νήμα με τρομακτική ταχύτητα.
Οι δύο ύποπτοι συνδέθηκαν με ένα δίκτυο που οδηγούσε πίσω στους Orlando Bosch και Luis Posada Carriles.
Οι βόμβες ήταν κρυμμένες μέσα στο αεροσκάφος
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, οι δράστες είχαν επιβιβαστεί στο αεροπλάνο στο Port of Spain.
Φέρεται να τοποθέτησαν δύο εκρηκτικούς μηχανισμούς μέσα στο αεροσκάφος.
Ο ένας στο πίσω μέρος και ο δεύτερος στην καμπίνα των επιβατών.
Στη συνέχεια αποβιβάστηκαν στα Μπαρμπάντος.
Δεν επρόκειτο για βομβιστές αυτοκτονίας.
Οι βόμβες είχαν σχεδιαστεί ώστε να εκραγούν αφού εκείνοι θα είχαν εγκαταλείψει το αεροπλάνο.
Το σχέδιο λειτούργησε.
Οι επιβάτες συνέχισαν το ταξίδι τους χωρίς να γνωρίζουν ότι μέσα στην καμπίνα υπήρχαν εκρηκτικά.
Λίγα λεπτά αργότερα, ήταν όλοι νεκροί.
25.000 δολάρια για να τιναχτεί στον αέρα ένα πολιτικό αεροσκάφος
Σύμφωνα με τις κατηγορίες που παρουσιάστηκαν στην υπόθεση, οι Hernán Ricardo Lozano και Freddy Lugo είχαν στρατολογηθεί στη Βενεζουέλα.
Οι Orlando Bosch και Luis Posada Carriles κατηγορήθηκαν ότι βρίσκονταν πίσω από την επιχείρηση.
Το ποσό που φέρεται να είχε συμφωνηθεί για την επίθεση ανερχόταν στις 25.000 δολάρια.
Η καταστροφή της πτήσης δεν ήταν πλέον ένα ανεξήγητο αεροπορικό δυστύχημα.
Ήταν τρομοκρατική ενέργεια.
Και το ερώτημα πλέον δεν ήταν μόνο ποιος τοποθέτησε τις βόμβες.
Το πραγματικό ερώτημα ήταν ποιος είχε δώσει την εντολή.
Η δίκη που εξελίχθηκε σε δικαστικό θρίλερ
Οι τέσσερις βασικοί κατηγορούμενοι οδηγήθηκαν σε δίκη στη Βενεζουέλα, η οποία εκείνη την περίοδο διατηρούσε στενές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Και εκεί ξεκίνησε ένα ακόμη σκοτεινό κεφάλαιο.
Αρχικά η υπόθεση οδηγήθηκε σε στρατιωτικό δικαστήριο.
Το αποτέλεσμα προκάλεσε σοκ.
Οι κατηγορούμενοι αθωώθηκαν.
Η εισαγγελία επέμεινε και ακολούθησε νέα διαδικασία ενώπιον πολιτικού δικαστηρίου.
Οι Hernán Ricardo Lozano και Freddy Lugo καταδικάστηκαν για τη συμμετοχή τους στην επίθεση.
Ωστόσο, η υπόθεση των ανθρώπων που θεωρούνταν από τις αρχές ως οι οργανωτές αποδείχθηκε πολύ πιο περίπλοκη.
Ο Orlando Bosch τελικά αθωώθηκε.
Κρίσιμο υλικό που είχε συγκεντρωθεί στα Μπαρμπάντος δεν έγινε δεκτό με τον τρόπο που περίμενε η κατηγορούσα αρχή, μεταξύ άλλων λόγω διαδικαστικών προβλημάτων και ζητημάτων μετάφρασης.
Η υπόθεση είχε πλέον μετατραπεί σε έναν λαβύρινθο από στρατιωτικά και πολιτικά δικαστήρια, προσφυγές, τεχνικές λεπτομέρειες και πολιτικές πιέσεις.
Η σκιά της CIA που δεν έφυγε ποτέ
Εδώ βρίσκεται και το μεγαλύτερο ερώτημα της υπόθεσης.
Τι γνώριζε η CIA;
Οι Orlando Bosch και Luis Posada Carriles είχαν ιστορικές σχέσεις με την αμερικανική υπηρεσία πληροφοριών.
Αποχαρακτηρισμένα αμερικανικά έγγραφα που δημοσιοποιήθηκαν αργότερα έδειξαν ότι αμερικανικές υπηρεσίες είχαν λάβει πληροφορίες σχετικά με σχέδια επίθεσης εναντίον κουβανικού αεροσκάφους.
Αυτό δεν αποδεικνύει ότι η CIA διέταξε ή οργάνωσε τη βομβιστική επίθεση.
Δείχνει όμως ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες γνώριζαν πως ακραίες αντικαστρικές ομάδες συζητούσαν ή σχεδίαζαν επιθέσεις αυτού του τύπου.
Και αυτό ήταν αρκετό για να γεννηθεί ένα ερώτημα που παραμένει μέχρι σήμερα:
Θα μπορούσε η επίθεση να είχε αποτραπεί;
Ήξεραν τι ερχόταν και δεν έκαναν τίποτα;
Η πιο βαριά κατηγορία που έχει διατυπωθεί εδώ και δεκαετίες δεν είναι απαραίτητα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες οργάνωσαν την επίθεση.
Είναι ότι ενδέχεται να είχαν προειδοποιητικά σημάδια και να μην κατάφεραν ή να μην θέλησαν να σταματήσουν τους ανθρώπους που σχεδίαζαν τη δολοφονία δεκάδων αμάχων.
Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν υπάρχει δημόσια τεκμηριωμένη απόδειξη που να επιτρέπει να ειπωθεί ότι η CIA διέταξε την ανατίναξη της πτήσης 455.
Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι βασικά πρόσωπα της υπόθεσης είχαν στο παρελθόν συνεργαστεί με την υπηρεσία.
Επίσης βέβαιο είναι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες καταδίκασαν δημόσια την επίθεση.
Και πολιτικά, η καταστροφή ενός αεροσκάφους γεμάτου αθλητές και πολίτες δεν πρόσφερε εμφανές στρατηγικό όφελος στην Ουάσινγκτον.
Αντίθετα, προκάλεσε διεθνή κατακραυγή και έδωσε στην Κούβα ένα πανίσχυρο επιχείρημα για να κατηγορεί τους αντικαστρικούς εξόριστους για τρομοκρατία.
Σχόλια αναγνωστών