Ένας ξαφνικός θάνατος, ένα εξειδικευμένο εργαστήριο που μελετά το βακτήριο της πανώλης, εκατοντάδες επαφές υπό παρακολούθηση και ένα κύμα φημών που εξαπλώθηκε με αστραπιαία ταχύτητα.
Η υπόθεση του θανάτου της 28χρονης Daria Shipilova στη Ρωσία έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία και πυροδότησε σενάρια περί πνευμονικής πανώλης, εργαστηριακού ατυχήματος και ακόμη και διεθνούς διασποράς της νόσου.
Θάνατος-μυστήριο σε εργαστήριο που μελετά το Yersinia pestis
Η Daria Shipilova εργαζόταν ως τεχνικός εργαστηρίου στο Irkutsk Anti-Plague Research Institute, ένα εξειδικευμένο επιστημονικό κέντρο όπου, μεταξύ άλλων, μελετάται το Yersinia pestis, το βακτήριο που προκαλεί την πανώλη.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιοποιήθηκαν, η 28χρονη ασχολούνταν με την ευαισθησία του βακτηρίου στα αντιβιοτικά.
Η υπόθεση πήρε δραματική τροπή όταν η Shipilova μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο στη Μπουργιατία σε εξαιρετικά κρίσιμη κατάσταση.
Οι γιατροί την έθεσαν σε μηχανική υποστήριξη της αναπνοής, όμως τελικά δεν κατάφεραν να τη σώσουν.
Ο κυβερνήτης της Μπουργιατίας, Alexey Tsydenov, δήλωσε στις 2 Οκτωβρίου ότι υπήρχε το ενδεχόμενο η εργαζόμενη να είχε προσβληθεί από πανώλη.
Η συγκεκριμένη αναφορά ήταν αρκετή για να προκαλέσει έκρηξη δημοσιευμάτων και εικασιών.
Καραντίνα, έλεγχοι και περίπου 200 επαφές
Οι υγειονομικές αρχές ενεργοποίησαν αμέσως πρωτόκολλα ασφαλείας.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, περίπου 200 άτομα που θεωρήθηκαν πιθανές επαφές τέθηκαν υπό επιδημιολογική παρακολούθηση ή περιορισμό.
Η Rospotrebnadzor, η ομοσπονδιακή υπηρεσία της Ρωσίας που είναι αρμόδια για την υγειονομική επιτήρηση, ανακοίνωσε στη συνέχεια ότι η γυναίκα πέθανε από «πνευμονία άγνωστης αιτιολογίας».
Η διατύπωση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία.
Μέχρι στιγμής, οι αρχές δεν έχουν ανακοινώσει ότι εντοπίστηκε Yersinia pestis στο συγκεκριμένο περιστατικό.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, για σημαντικό ποσοστό των ανθρώπων που είχαν τεθεί υπό παρακολούθηση ολοκληρώθηκε η περίοδος καραντίνας χωρίς να παρουσιαστούν ενδείξεις πανώλης.
Δύο άτομα φέρεται να βρέθηκαν θετικά στον COVID-19 και δύο στον ρινοϊό, ενώ οι υπόλοιποι δεν παρουσίασαν επιδημιολογικά ευρήματα που να υποδεικνύουν πανώλη.
Έγινε διαρροή στο εργαστήριο; Τι λένε οι αρχές
Ένα από τα πιο εκρηκτικά σενάρια που κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο αφορούσε πιθανό εργαστηριακό ατύχημα.Οι υποθέσεις περιλάμβαναν σπασμένες φιάλες, μολυσμένους δοκιμαστικούς σωλήνες ή πιθανή διαρροή στελέχους του βακτηρίου.
Η Rospotrebnadzor ανακοίνωσε ότι πραγματοποιήθηκε έλεγχος στις εγκαταστάσεις του ινστιτούτου και ότι δεν καταγράφηκε ατύχημα κατά τη διαχείριση παθογόνων οργανισμών.
Με βάση τις επίσημες ανακοινώσεις, επομένως, δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή επιβεβαιωμένη εργαστηριακή διαρροή.
Οι φήμες απογειώθηκαν: «40 πτήσεις έφυγαν από το Ιρκούτσκ»
Παρά την απουσία επίσημης επιβεβαίωσης για πανώλη, οι θεωρίες άρχισαν να εξαπλώνονται με τεράστια ταχύτητα στα κοινωνικά δίκτυα και σε διεθνή μέσα.
Μία από τις πιο δραματικές εκδοχές υποστήριζε ότι περίπου 40 πτήσεις αναχώρησαν από το Ιρκούτσκ μετά τη νοσηλεία της Shipilova και ότι ενδεχομένως μολυσμένα άτομα είχαν ήδη ταξιδέψει σε άλλες περιοχές ή χώρες.
Μέχρι στιγμής, όμως, δεν έχουν παρουσιαστεί αξιόπιστα στοιχεία που να αποδεικνύουν διεθνή εξάπλωση πανώλης από το συγκεκριμένο περιστατικό.
Η απόσταση ανάμεσα σε ένα ύποπτο κρούσμα και σε μια πραγματική επιδημία είναι τεράστια — και σε αυτή την υπόθεση τα μέχρι τώρα δεδομένα δεν δείχνουν επιδημική μετάδοση.
Παρέμβαση Trump και νέα αναστάτωση
Στην υπόθεση αναφέρθηκε και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump, δηλώνοντας ότι οι αμερικανικές αρχές παρακολουθούν την κατάσταση.
Ο Trump αναφέρθηκε στην ασθένεια ως πνευμονία και σημείωσε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να προσφέρουν βοήθεια στη Ρωσία εφόσον χρειαζόταν.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση προκάλεσε νέο γύρο συζητήσεων, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος δεν χαρακτήρισε το περιστατικό ως πανώλη.
Αυτό είναι σημαντικό, καθώς μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση ότι η Shipilova πέθανε από πνευμονική πανώλη.
Πνευμονική πανώλη: η μορφή που προκαλεί τον μεγαλύτερο φόβο
Η πανώλη προκαλείται από το βακτήριο Yersinia pestis.
Η πιο γνωστή μορφή είναι η βουβωνική πανώλη, η οποία συνδέεται κυρίως με μολυσμένα τρωκτικά και ψύλλους.
Η πνευμονική πανώλη θεωρείται πολύ πιο επικίνδυνη από επιδημιολογική άποψη, επειδή μπορεί να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω αναπνευστικών σταγονιδίων όταν υπάρχει στενή επαφή.
Χωρίς θεραπεία μπορεί να εξελιχθεί εξαιρετικά γρήγορα.
Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος που ακόμη και η υποψία πνευμονικής πανώλης προκαλεί άμεση κινητοποίηση των υγειονομικών αρχών.
Όμως η ύπαρξη ενός ύποπτου θανάτου δεν σημαίνει αυτομάτως ότι βρίσκεται σε εξέλιξη ξέσπασμα.
Το ξέσπασμα που τρόμαξε τον κόσμο στη Μαδαγασκάρη
Η πνευμονική πανώλη δεν ανήκει αποκλειστικά στα βιβλία ιστορίας.
Το 2017 η Μαδαγασκάρη αντιμετώπισε ένα μεγάλο ξέσπασμα πανώλης με περισσότερα από 2.000 καταγεγραμμένα περιστατικά συνολικά και εκατοντάδες θανάτους.
Η κρίση αντιμετωπίστηκε με απομόνωση ασθενών, ιχνηλάτηση επαφών και μαζική χορήγηση αντιβιοτικών.
Το περιστατικό αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πόσο σοβαρή μπορεί να γίνει η νόσος όταν δεν εντοπιστεί και δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα.
Ταυτόχρονα, δείχνει και κάτι ακόμη: η πανώλη σήμερα δεν είναι η ανεξέλεγκτη «Μαύρη Θάνατος» του Μεσαίωνα.
Η πανώλη δεν έχει εξαφανιστεί από τον πλανήτη
Το Yersinia pestis εξακολουθεί να κυκλοφορεί φυσικά σε πληθυσμούς άγριων ζώων και τρωκτικών σε διάφορες περιοχές του κόσμου.
Στη Ρωσία υπάρχουν γνωστές φυσικές εστίες σε περιοχές όπως το Αλτάι, η Τούβα, το Νταγκεστάν, η Καλμυκία και η Καμπαρντίνο-Μπαλκαρία.
Άτομα που εργάζονται άμεσα με ζωντανές καλλιέργειες του βακτηρίου υπόκεινται σε ειδικά μέτρα προστασίας και υγειονομικά πρωτόκολλα.
Αυτός είναι και ο λόγος που ο θάνατος μιας εργαζόμενης σε εξειδικευμένο ινστιτούτο κατά της πανώλης προκάλεσε τόσο μεγάλη ανησυχία.
Η επαγγελματική της σχέση με το συγκεκριμένο παθογόνο κάνει το περιστατικό αξιοσημείωτο, αλλά δεν αποτελεί από μόνο του απόδειξη ότι μολύνθηκε από αυτό.
Υπάρχει θεραπεία και είναι αποτελεσματική όταν δοθεί έγκαιρα
Σε αντίθεση με όσα συνέβαιναν πριν από αιώνες, σήμερα η πανώλη μπορεί να αντιμετωπιστεί με αντιβιοτικά.
Φάρμακα όπως η γενταμικίνη και η δοξυκυκλίνη χρησιμοποιούνται στη θεραπεία, ενώ η έγκαιρη έναρξη αγωγής αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες επιβίωσης.
Στην πνευμονική μορφή, όμως, ο χρόνος είναι κρίσιμος.
Η νόσος μπορεί να επιδεινωθεί πολύ γρήγορα, γι' αυτό η άμεση διάγνωση, η απομόνωση του ασθενούς και η χορήγηση θεραπείας είναι καθοριστικές.
«Νέα πανδημία» ή διαδικτυακή καταιγίδα;
Οι πιο ακραίοι τίτλοι που κυκλοφόρησαν τις τελευταίες ημέρες μιλούν για «θανατηφόρα διαρροή», «νέα πανδημία», «μυστική επιδημία» και «παγκόσμια διασπορά».
Τα διαθέσιμα στοιχεία, όμως, δεν υποστηρίζουν αυτή τη στιγμή τέτοια συμπεράσματα.
Δεν έχει ανακοινωθεί επιβεβαιωμένο ξέσπασμα πνευμονικής πανώλης στο Ιρκούτσκ ή στη Μπουργιατία.
Δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένα στοιχεία για αλυσίδα μετάδοσης από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Δεν έχει επιβεβαιωθεί εργαστηριακό ατύχημα.
Και δεν υπάρχει τεκμηριωμένη ένδειξη ότι επιβάτες αεροπορικών πτήσεων διέσπειραν την πανώλη σε άλλες χώρες.
Το μεγάλο ερώτημα παραμένει: από τι πέθανε η Daria Shipilova;
Αυτό είναι το σημείο που εξακολουθεί να κρατά την υπόθεση ανοιχτή.
Η αιτία της σοβαρής πνευμονίας που οδήγησε στον θάνατο της 28χρονης δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως στις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί.
Μέχρι να υπάρξουν οριστικά εργαστηριακά και ιατροδικαστικά αποτελέσματα, κάθε απόλυτος ισχυρισμός για πνευμονική πανώλη παραμένει εικασία.
Το γεγονός ότι η Shipilova εργαζόταν με ένα από τα πιο διαβόητα βακτήρια στην ιστορία της ανθρωπότητας είναι αρκετό για να κάνει την ιστορία εντυπωσιακή.
Δεν είναι, όμως, αρκετό για να αποδείξει ότι ο κόσμος βρίσκεται μπροστά σε μια νέα επιδημία.
Η ουσία
Ένας ανεξήγητος θάνατος μέσα στο περιβάλλον ενός εξειδικευμένου εργαστηρίου κατά της πανώλης δικαιολογεί αυξημένη επαγρύπνηση και αυστηρό έλεγχο.
Αυτό όμως απέχει πολύ από τους τίτλους περί «θανατηφόρας πανώλης που εξαπλώνεται σε όλο τον κόσμο».
Μέχρι να υπάρξει επίσημη εργαστηριακή επιβεβαίωση, η πιο δραματική εκδοχή της ιστορίας παραμένει ακριβώς αυτό: μια εκδοχή.
Και σε τέτοιες υποθέσεις, ο πραγματικός κίνδυνος δεν είναι μόνο ένα παθογόνο.
Είναι και η ταχύτητα με την οποία μια υποψία μπορεί να μετατραπεί, μέσα σε λίγες ώρες, σε παγκόσμιο πανικό.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών