Το «Politico» μιλά για αποξήλωση της «κληρονομιάς» του Aleksandar Vučić, όμως στελέχη της νικήτριας «Φοιτητικής Λίστας» δηλώνουν ότι δε θα επιβάλουν κυρώσεις στη Ρωσία, ενώ υπόσχονται τη διατήρηση των στρατηγικών σχέσεων με τη Μόσχα.
Η σαρωτική νίκη της «Φοιτητικής Λίστας» στις σερβικές βουλευτικές εκλογές εκλογές της 25ης Οκτωβρίου άνοιξε τη συζήτηση σχετικά με το κατά πόσο η χώρα εισέρχεται σε μια νέα πολιτική εποχή μετά από χρόνια κυριαρχίας του Aleksandar Vučić. Ωστόσο, τα πρώτα μηνύματα που έρχονται από τους νικητές δημιουργούν μια εικόνα πολύ πιο σύνθετη από αυτή που παρουσιάζεται σε αρκετά Δυτικά μέσα ενημέρωσης. Ενώ το «Politico» εκτιμά ότι βασική αποστολή της νέας εξουσίας θα είναι η αποδόμηση της πολιτικής κληρονομιάς του Vučić, εκπρόσωποι της «Φοιτητικής Λίστας» δηλώνουν ότι δεν πρόκειται να επιβάλουν κυρώσεις κατά της Ρωσίας κι ότι επιθυμούν τη διατήρηση στενών σχέσεων με τη Μόσχα.
Το «Politico» βλέπει ρήξη με το παρελθόν
Σύμφωνα με ανάλυση του «Politico», η πρώτη μεγάλη αποστολή της νέας κυβέρνησης θα είναι η απομάκρυνση από την πολιτική και «θεσμική» κληρονομιά που άφησαν πίσω τους ο Aleksandar Vučić και το «Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα» (SNS).
Το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι η αλλαγή αυτή δε θα περιοριστεί στην εσωτερική πολιτική σκηνή αλλά θα επηρεάσει και τον τρόπο με τον οποίο η Σερβία διαχειρίζεται τις σχέσεις της με τις Βρυξέλλες.
Στελέχη της «Φοιτητικής Λίστας» κατηγορούν τον πρώην πρόεδρο ότι χρησιμοποιούσε την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας περισσότερο ως εργαλείο πολιτικών διαπραγματεύσεων παρά ως πραγματικό στρατηγικό στόχο.
Η εικόνα που μεταδίδεται είναι εκείνη μιας Σερβίας που ετοιμάζεται να γυρίσει σελίδα.
Οι δηλώσεις για τη Ρωσία λένε όμως κάτι διαφορετικό
Το πρόβλημα με αυτή την ερμηνεία είναι ότι οι πρώτες τοποθετήσεις των ίδιων των νικητών δεν παραπέμπουν σε κάποια θεαματική αλλαγή της εξωτερικής πολιτικής.
Αντιθέτως.
Ο καθηγητής Jovo Bakić, μία από τις πιο προβεβλημένες προσωπικότητες της «Φοιτητικής Λίστας», δήλωσε δημόσια ότι η νέα κυβέρνηση δεν πρόκειται να επιβάλει κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Μάλιστα, υπογράμμισε ότι η Σερβία εξακολουθεί να βλέπει τη Ρωσία ως ιστορικά σημαντικό εταίρο και σε αρκετές περιπτώσεις ως χώρα που έχει λειτουργήσει ως προστάτης των σερβικών εθνικών συμφερόντων.
Η δήλωση αυτή απέχει παρασάγγας από το σενάριο μιας πλήρους γεωπολιτικής μεταστροφής προς τη Δύση.
Σταματούν κι οι εξαγωγές όπλων που καταλήγουν στην Ουκρανία
Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι η «Φοιτητική Λίστα» φέρεται να σχεδιάζει τον τερματισμό των εξαγωγών όπλων προς εμπόλεμες ζώνες.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το «Reuters», η νέα ηγεσία σκοπεύει να σταματήσει ακόμη και τις πωλήσεις μέσω Δυτικών μεσαζόντων που καταλήγουν τελικά στην Ουκρανία.
Εάν η εξαγγελία αυτή εφαρμοστεί στην πράξη, θα πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες διαφοροποιήσεις της νέας κυβέρνησης σε σχέση με όσα συνέβαιναν τα προηγούμενα χρόνια.
Και σίγουρα δε συνάδει με την εικόνα μιας κυβέρνησης που προετοιμάζεται να ευθυγραμμιστεί πλήρως με τις πιο σκληρές αντιρωσικές πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η ενέργεια παραμένει το Α και το Ω
Η συζήτηση γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα όταν εξετάσει κανείς το ενεργειακό ζήτημα.
Ο επικεφαλής της «Srbija gas», Dušan Bajatović, δήλωσε ότι δεν αναμένει από τη νέα ηγεσία ούτε κυρώσεις κατά της Ρωσίας ούτε εγκατάλειψη της ενεργειακής συνεργασίας με τη Μόσχα.
Κατά την εκτίμησή του, η Ρωσία εξακολουθεί να αποτελεί για τη Σερβία όχι μόνο κρίσιμο ενεργειακό εταίρο αλλά και σημαντικό γεωπολιτικό στήριγμα.
Η θέση αυτή αντανακλά μια πραγματικότητα που συχνά παραβλέπεται στις Δυτικές αναλύσεις.
Ανεξαρτήτως των πολιτικών αλλαγών στο Βελιγράδι, η Σερβία παραμένει συνδεδεμένη με τη Ρωσία μέσω ενός πλέγματος ενεργειακών, οικονομικών και γεωπολιτικών σχέσεων που δεν μπορούν να ακυρωθούν από τη μία ημέρα στην άλλη.
«Οι τέσσερις πυλώνες» της σερβικής εξωτερικής πολιτικής
Η πιο ψύχραιμη ίσως προσέγγιση προέρχεται από τη Ρωσίδα αναλύτρια Ekaterina Entina.
Σύμφωνα με την ίδια, η εξωτερική πολιτική της Σερβίας δε καθορίζεται από τον εκάστοτε ηγέτη αλλά από μια στρατηγική που παραμένει σε γενικές γραμμές σταθερή εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες.
Η λογική αυτή βασίζεται σε τέσσερις πυλώνες:
- ευρωπαϊκή ολοκλήρωση,
- σχέσεις με τη Ρωσία,
- σχέσεις με την Κίνα,
- σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Σερβία προσπαθεί παραδοσιακά να ισορροπεί ανάμεσα σε διαφορετικούς πόλους ισχύος χωρίς να ταυτίζεται πλήρως με κανέναν από αυτούς.
Αν αυτή η ανάλυση είναι σωστή, τότε η αποχώρηση του Vučić δε συνεπάγεται αυτόματα και αλλαγή της γεωπολιτικής πυξίδας της χώρας.
Αυτό που αλλάζει ίσως δεν είναι η γεωπολιτική κατεύθυνση αλλά ο τρόπος
Τελικά, ίσως το πραγματικό ερώτημα να μην είναι εάν η Σερβία θα εγκαταλείψει τη Ρωσία ή εάν θα απομακρυνθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ίσως το ερώτημα είναι εάν η νέα ηγεσία θα επιδιώξει να εφαρμόσει την ίδια στρατηγική ισορροπίας με διαφορετικό τρόπο.
Η «Φοιτητική Λίστα» εμφανίζεται πρόθυμη να συγκρουστεί με πολλές πτυχές της πολιτικής κληρονομιάς του Vučić στο εσωτερικό της χώρας.
Στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής, όμως, τα πρώτα μηνύματα δείχνουν περισσότερο συνέχεια παρά ρήξη.
Η μεγάλη δοκιμασία αρχίζει τώρα
Για χρόνια, ο Aleksandar Vučić κατάφερε να ισορροπεί ανάμεσα στη Δύση, τη Ρωσία και την Κίνα, και τους τρεις σημαντικούς πόλους ισχύος που διαμορφώνουν τις διεθνείς εξελίξεις, αποκομίζοντας οφέλη από όλες τις πλευρές χωρίς να δεσμεύεται πλήρως σε καμία.
Θα μπορέσει, άραγε, η νέα γενιά Σέρβων πολιτικών που αναδείχθηκε από τη «Φοιτητική Λίστα» να πετύχει κάτι αντίστοιχο;
Οι δηλώσεις των τελευταίων ημερών δείχνουν ότι το Βελιγράδι δεν ετοιμάζεται να εγκαταλείψει τη Μόσχα.
Δείχνουν, επίσης, ότι δεν εγκαταλείπει ούτε την ευρωπαϊκή του προοπτική.
Κι αυτό ίσως αποτελεί τη σημαντικότερη ένδειξη ότι, παρά την ιστορική εκλογική αλλαγή, η Σερβία δεν ετοιμάζεται να αλλάξει «γεωπολιτικό στρατόπεδο» αλλά να συνεχίσει την παραδοσιακή πολιτική ισορροπιών που ακολουθεί εδώ και χρόνια...
www.bankingnews.gr
Το «Politico» βλέπει ρήξη με το παρελθόν
Σύμφωνα με ανάλυση του «Politico», η πρώτη μεγάλη αποστολή της νέας κυβέρνησης θα είναι η απομάκρυνση από την πολιτική και «θεσμική» κληρονομιά που άφησαν πίσω τους ο Aleksandar Vučić και το «Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα» (SNS).
Το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι η αλλαγή αυτή δε θα περιοριστεί στην εσωτερική πολιτική σκηνή αλλά θα επηρεάσει και τον τρόπο με τον οποίο η Σερβία διαχειρίζεται τις σχέσεις της με τις Βρυξέλλες.
Στελέχη της «Φοιτητικής Λίστας» κατηγορούν τον πρώην πρόεδρο ότι χρησιμοποιούσε την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας περισσότερο ως εργαλείο πολιτικών διαπραγματεύσεων παρά ως πραγματικό στρατηγικό στόχο.
Η εικόνα που μεταδίδεται είναι εκείνη μιας Σερβίας που ετοιμάζεται να γυρίσει σελίδα.
Οι δηλώσεις για τη Ρωσία λένε όμως κάτι διαφορετικό
Το πρόβλημα με αυτή την ερμηνεία είναι ότι οι πρώτες τοποθετήσεις των ίδιων των νικητών δεν παραπέμπουν σε κάποια θεαματική αλλαγή της εξωτερικής πολιτικής.
Αντιθέτως.
Ο καθηγητής Jovo Bakić, μία από τις πιο προβεβλημένες προσωπικότητες της «Φοιτητικής Λίστας», δήλωσε δημόσια ότι η νέα κυβέρνηση δεν πρόκειται να επιβάλει κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Μάλιστα, υπογράμμισε ότι η Σερβία εξακολουθεί να βλέπει τη Ρωσία ως ιστορικά σημαντικό εταίρο και σε αρκετές περιπτώσεις ως χώρα που έχει λειτουργήσει ως προστάτης των σερβικών εθνικών συμφερόντων.
Η δήλωση αυτή απέχει παρασάγγας από το σενάριο μιας πλήρους γεωπολιτικής μεταστροφής προς τη Δύση.
Σταματούν κι οι εξαγωγές όπλων που καταλήγουν στην Ουκρανία
Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι η «Φοιτητική Λίστα» φέρεται να σχεδιάζει τον τερματισμό των εξαγωγών όπλων προς εμπόλεμες ζώνες.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το «Reuters», η νέα ηγεσία σκοπεύει να σταματήσει ακόμη και τις πωλήσεις μέσω Δυτικών μεσαζόντων που καταλήγουν τελικά στην Ουκρανία.
Εάν η εξαγγελία αυτή εφαρμοστεί στην πράξη, θα πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες διαφοροποιήσεις της νέας κυβέρνησης σε σχέση με όσα συνέβαιναν τα προηγούμενα χρόνια.
Και σίγουρα δε συνάδει με την εικόνα μιας κυβέρνησης που προετοιμάζεται να ευθυγραμμιστεί πλήρως με τις πιο σκληρές αντιρωσικές πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η ενέργεια παραμένει το Α και το Ω
Η συζήτηση γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα όταν εξετάσει κανείς το ενεργειακό ζήτημα.
Ο επικεφαλής της «Srbija gas», Dušan Bajatović, δήλωσε ότι δεν αναμένει από τη νέα ηγεσία ούτε κυρώσεις κατά της Ρωσίας ούτε εγκατάλειψη της ενεργειακής συνεργασίας με τη Μόσχα.
Κατά την εκτίμησή του, η Ρωσία εξακολουθεί να αποτελεί για τη Σερβία όχι μόνο κρίσιμο ενεργειακό εταίρο αλλά και σημαντικό γεωπολιτικό στήριγμα.
Η θέση αυτή αντανακλά μια πραγματικότητα που συχνά παραβλέπεται στις Δυτικές αναλύσεις.
Ανεξαρτήτως των πολιτικών αλλαγών στο Βελιγράδι, η Σερβία παραμένει συνδεδεμένη με τη Ρωσία μέσω ενός πλέγματος ενεργειακών, οικονομικών και γεωπολιτικών σχέσεων που δεν μπορούν να ακυρωθούν από τη μία ημέρα στην άλλη.
«Οι τέσσερις πυλώνες» της σερβικής εξωτερικής πολιτικής
Η πιο ψύχραιμη ίσως προσέγγιση προέρχεται από τη Ρωσίδα αναλύτρια Ekaterina Entina.
Σύμφωνα με την ίδια, η εξωτερική πολιτική της Σερβίας δε καθορίζεται από τον εκάστοτε ηγέτη αλλά από μια στρατηγική που παραμένει σε γενικές γραμμές σταθερή εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες.
Η λογική αυτή βασίζεται σε τέσσερις πυλώνες:
- ευρωπαϊκή ολοκλήρωση,
- σχέσεις με τη Ρωσία,
- σχέσεις με την Κίνα,
- σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Σερβία προσπαθεί παραδοσιακά να ισορροπεί ανάμεσα σε διαφορετικούς πόλους ισχύος χωρίς να ταυτίζεται πλήρως με κανέναν από αυτούς.
Αν αυτή η ανάλυση είναι σωστή, τότε η αποχώρηση του Vučić δε συνεπάγεται αυτόματα και αλλαγή της γεωπολιτικής πυξίδας της χώρας.
Αυτό που αλλάζει ίσως δεν είναι η γεωπολιτική κατεύθυνση αλλά ο τρόπος
Τελικά, ίσως το πραγματικό ερώτημα να μην είναι εάν η Σερβία θα εγκαταλείψει τη Ρωσία ή εάν θα απομακρυνθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ίσως το ερώτημα είναι εάν η νέα ηγεσία θα επιδιώξει να εφαρμόσει την ίδια στρατηγική ισορροπίας με διαφορετικό τρόπο.
Η «Φοιτητική Λίστα» εμφανίζεται πρόθυμη να συγκρουστεί με πολλές πτυχές της πολιτικής κληρονομιάς του Vučić στο εσωτερικό της χώρας.
Στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής, όμως, τα πρώτα μηνύματα δείχνουν περισσότερο συνέχεια παρά ρήξη.
Η μεγάλη δοκιμασία αρχίζει τώρα
Για χρόνια, ο Aleksandar Vučić κατάφερε να ισορροπεί ανάμεσα στη Δύση, τη Ρωσία και την Κίνα, και τους τρεις σημαντικούς πόλους ισχύος που διαμορφώνουν τις διεθνείς εξελίξεις, αποκομίζοντας οφέλη από όλες τις πλευρές χωρίς να δεσμεύεται πλήρως σε καμία.
Θα μπορέσει, άραγε, η νέα γενιά Σέρβων πολιτικών που αναδείχθηκε από τη «Φοιτητική Λίστα» να πετύχει κάτι αντίστοιχο;
Οι δηλώσεις των τελευταίων ημερών δείχνουν ότι το Βελιγράδι δεν ετοιμάζεται να εγκαταλείψει τη Μόσχα.
Δείχνουν, επίσης, ότι δεν εγκαταλείπει ούτε την ευρωπαϊκή του προοπτική.
Κι αυτό ίσως αποτελεί τη σημαντικότερη ένδειξη ότι, παρά την ιστορική εκλογική αλλαγή, η Σερβία δεν ετοιμάζεται να αλλάξει «γεωπολιτικό στρατόπεδο» αλλά να συνεχίσει την παραδοσιακή πολιτική ισορροπιών που ακολουθεί εδώ και χρόνια...
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών