Η εντυπωσιακή εικόνα από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, η παράξενη λάβα που ασπρίζει μέσα σε λίγες ώρες και το γεωλογικό μυστήριο του «Βουνού του Θεού»
Ένα από τα πιο παράξενα και σπάνια ηφαίστεια του πλανήτη βρίσκεται στην Τανζανία και συνεχίζει να προκαλεί το ενδιαφέρον των επιστημόνων εξαιτίας της ασυνήθιστης λάβας που παράγει.
Πρόκειται για το Ol Doinyo Lengai, ένα ενεργό στρωματοηφαίστειο ύψους περίπου 2.962 μέτρων, το οποίο οι Μασάι αποκαλούν «Βουνό του Θεού». Το Smithsonian Global Volcanism Program καταγράφει το ηφαίστειο ως ενεργό, με επιβεβαιωμένη εκρηκτική περίοδο που ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2017 και καταγραφές δραστηριότητας έως και το 2026.
Μια εντυπωσιακή φωτογραφία του ηφαιστείου τραβήχτηκε στις 6 Οκτωβρίου 2020 από αστροναύτη στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Η εικόνα δείχνει τον συμμετρικό ηφαιστειακό κώνο, την ανοιχτόχρωμη κορυφή και ίχνη παλαιότερων ροών λάβας στις πλαγιές του. Η NASA διευκρινίζει ότι η φωτογραφία προέρχεται από μέλος του πληρώματος Expedition 63 και όχι από ιδιώτη φωτογράφο.
Η λάβα που δεν μοιάζει με καμία άλλη
Το Ol Doinyo Lengai θεωρείται μοναδικό επειδή είναι το μόνο ενεργό ηφαίστειο που είναι γνωστό ότι εκλύει νατροκαρβονατιτική λάβα.
Σε αντίθεση με τις συνηθισμένες ηφαιστειακές λάβες, το συγκεκριμένο υλικό είναι πλούσιο σε ανθρακικά άλατα νατρίου, καλίου και ασβεστίου και περιέχει πολύ λιγότερο πυρίτιο.
Αυτό έχει μια εντυπωσιακή συνέπεια: η λάβα είναι εξαιρετικά ρευστή.
Η χαμηλή περιεκτικότητα σε πυρίτιο μειώνει σημαντικά το ιξώδες, με αποτέλεσμα οι ροές να μπορούν να κινούνται πολύ γρηγορότερα από τις περισσότερες συνηθισμένες βασαλτικές λάβες. Η NASA χαρακτηρίζει τις ροές του Ol Doinyo Lengai ως μερικές από τις ταχύτερες στον κόσμο.
Γιατί γίνεται λευκή
Όταν εκρήγνυται, η νατροκαρβονατιτική λάβα είναι αρχικά πολύ σκοτεινή.
Στη συνέχεια όμως αρχίζει να αλλάζει εντυπωσιακά.
Η επαφή της με την υγρασία της ατμόσφαιρας και το νερό της βροχής προκαλεί γρήγορες χημικές αντιδράσεις, με αποτέλεσμα οι παλιότερες ροές να αποκτούν ανοιχτό γκρι ή σχεδόν λευκό χρώμα. Αυτός είναι και ο λόγος που από μακριά τμήματα της κορυφής μπορεί να μοιάζουν σαν να έχουν καλυφθεί από τέφρα ή ακόμη και χιόνι.
Η συγκεκριμένη ιδιότητα έχει χαρίσει στο Ol Doinyo Lengai τη φήμη του «ηφαιστείου με τη λευκή λάβα».
Το Ol Doinyo Lengai δεν παρουσιάζει πάντοτε τον ίδιο τύπο δραστηριότητας.
Η ιστορία του χαρακτηρίζεται από εναλλαγές μεταξύ σχετικά ήρεμων εκχύσεων πολύ ρευστής λάβας και περισσότερο βίαιων, εκρηκτικών επεισοδίων.
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές καταγράφηκε την περίοδο 2007-2008, όταν το ηφαίστειο πέρασε από μια μακρά περίοδο ήπιας έκχυσης νατροκαρβονατιτικής λάβας σε ισχυρές εκρήξεις τέφρας. Η δραστηριότητα εκείνης της περιόδου άλλαξε σημαντικά τη μορφολογία της κορυφής και δημιούργησε νέο κρατήρα και κώνο τέφρας.
Από τον Απρίλιο του 2017 καταγράφεται νέα παρατεταμένη περίοδος δραστηριότητας, η οποία περιλαμβάνει τόσο εκχυτικά όσο και μικρότερα εκρηκτικά επεισόδια. Το Smithsonian εξακολουθεί να καταγράφει το ηφαίστειο με τελευταία γνωστή έκρηξη το 2026.
www.bankingnews.gr
Πρόκειται για το Ol Doinyo Lengai, ένα ενεργό στρωματοηφαίστειο ύψους περίπου 2.962 μέτρων, το οποίο οι Μασάι αποκαλούν «Βουνό του Θεού». Το Smithsonian Global Volcanism Program καταγράφει το ηφαίστειο ως ενεργό, με επιβεβαιωμένη εκρηκτική περίοδο που ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2017 και καταγραφές δραστηριότητας έως και το 2026.
Μια εντυπωσιακή φωτογραφία του ηφαιστείου τραβήχτηκε στις 6 Οκτωβρίου 2020 από αστροναύτη στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Η εικόνα δείχνει τον συμμετρικό ηφαιστειακό κώνο, την ανοιχτόχρωμη κορυφή και ίχνη παλαιότερων ροών λάβας στις πλαγιές του. Η NASA διευκρινίζει ότι η φωτογραφία προέρχεται από μέλος του πληρώματος Expedition 63 και όχι από ιδιώτη φωτογράφο.
Η λάβα που δεν μοιάζει με καμία άλλη
Το Ol Doinyo Lengai θεωρείται μοναδικό επειδή είναι το μόνο ενεργό ηφαίστειο που είναι γνωστό ότι εκλύει νατροκαρβονατιτική λάβα.
Σε αντίθεση με τις συνηθισμένες ηφαιστειακές λάβες, το συγκεκριμένο υλικό είναι πλούσιο σε ανθρακικά άλατα νατρίου, καλίου και ασβεστίου και περιέχει πολύ λιγότερο πυρίτιο.
Αυτό έχει μια εντυπωσιακή συνέπεια: η λάβα είναι εξαιρετικά ρευστή.
Η χαμηλή περιεκτικότητα σε πυρίτιο μειώνει σημαντικά το ιξώδες, με αποτέλεσμα οι ροές να μπορούν να κινούνται πολύ γρηγορότερα από τις περισσότερες συνηθισμένες βασαλτικές λάβες. Η NASA χαρακτηρίζει τις ροές του Ol Doinyo Lengai ως μερικές από τις ταχύτερες στον κόσμο.
Γιατί γίνεται λευκή
Όταν εκρήγνυται, η νατροκαρβονατιτική λάβα είναι αρχικά πολύ σκοτεινή.
Στη συνέχεια όμως αρχίζει να αλλάζει εντυπωσιακά.
Η επαφή της με την υγρασία της ατμόσφαιρας και το νερό της βροχής προκαλεί γρήγορες χημικές αντιδράσεις, με αποτέλεσμα οι παλιότερες ροές να αποκτούν ανοιχτό γκρι ή σχεδόν λευκό χρώμα. Αυτός είναι και ο λόγος που από μακριά τμήματα της κορυφής μπορεί να μοιάζουν σαν να έχουν καλυφθεί από τέφρα ή ακόμη και χιόνι.
Η συγκεκριμένη ιδιότητα έχει χαρίσει στο Ol Doinyo Lengai τη φήμη του «ηφαιστείου με τη λευκή λάβα».
Το Ol Doinyo Lengai δεν παρουσιάζει πάντοτε τον ίδιο τύπο δραστηριότητας.
Η ιστορία του χαρακτηρίζεται από εναλλαγές μεταξύ σχετικά ήρεμων εκχύσεων πολύ ρευστής λάβας και περισσότερο βίαιων, εκρηκτικών επεισοδίων.
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές καταγράφηκε την περίοδο 2007-2008, όταν το ηφαίστειο πέρασε από μια μακρά περίοδο ήπιας έκχυσης νατροκαρβονατιτικής λάβας σε ισχυρές εκρήξεις τέφρας. Η δραστηριότητα εκείνης της περιόδου άλλαξε σημαντικά τη μορφολογία της κορυφής και δημιούργησε νέο κρατήρα και κώνο τέφρας.
Από τον Απρίλιο του 2017 καταγράφεται νέα παρατεταμένη περίοδος δραστηριότητας, η οποία περιλαμβάνει τόσο εκχυτικά όσο και μικρότερα εκρηκτικά επεισόδια. Το Smithsonian εξακολουθεί να καταγράφει το ηφαίστειο με τελευταία γνωστή έκρηξη το 2026.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών