Παρά τις διακηρύξεις για πλήρη απεξάρτηση από τη ρωσική ενέργεια, οι ευρωπαϊκές χώρες αύξησαν τις δαπάνες τους για ρωσικό φυσικό αέριο κατά 10% – Πρωταγωνιστές στις εισαγωγές η Ουγγαρία, η Βουλγαρία και η Ελλάδα – Η ενεργειακή κρίση και η χαμηλή στάθμη των αποθεμάτων προμηνύουν νέες ανατιμήσεις
Σε μια εντυπωσιακή αντίφαση με τον διακηρυγμένο στόχο της πλήρους απεξάρτησης από τη ρωσική ενέργεια, η Ευρώπη εξακολουθεί να αυξάνει τις δαπάνες της για φυσικό αέριο από τη Ρωσία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, κατά τους πρώτους εννέα μήνες του έτους οι ευρωπαϊκές εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου κόστισαν σχεδόν 12 δισ. ευρώ.
Και το παράδοξο δεν είναι απλώς ότι οι Ευρωπαίοι εξακολουθούν να αγοράζουν σημαντικές ποσότητες ρωσικού αερίου, αλλά ότι πληρώνουν πλέον ακριβότερα, παρά τις προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Ειδικότερα, κατά το πρώτο εννεάμηνο του έτους, η Ευρωπαϊκή Ένωση αγόρασε ρωσικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) αξίας 6,72 δισ. ευρώ, ποσό αυξημένο κατά 12% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.
Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές χώρες κατέβαλαν επιπλέον 4,9 δισ. ευρώ για την προμήθεια ρωσικού φυσικού αερίου μέσω αγωγών, καταγράφοντας αύξηση 6% σε ετήσια βάση.
Οι μεγαλύτεροι αγοραστές ήταν η Ουγγαρία, με εισαγωγές αξίας 2 δισ. ευρώ, η Βουλγαρία με 1,2 δισ. ευρώ και η Ελλάδα με περίπου 1 δισ. ευρώ.
Συνολικά,οι ευρωπαϊκές δαπάνες για ρωσικό φυσικό αέριο ανήλ θαν σε σχεδόν 12 δισ. ευρώ μέσα σε εννέα μήνες, καταγράφοντας αύξηση 10% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Βασικοί αποδέκτες των κεφαλαίων αυτών είναι η Gazprom, η οποία προμηθεύει την ευρωπαϊκή αγορά μέσω του αγωγού TurkStream, και η Novatek, που δραστηριοποιείται στις θαλάσσιες μεταφορές ρωσικού LNG.
Η Γαλλία στην κορυφή των εισαγωγέων ρωσικού LNG
Η εξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο αποτυπώνεται και στα στοιχεία για τις πέντε μεγαλύτερες αγορές, οι οποίες συνυπολογίζουν τόσο τις θαλάσσιες όσο και τις μέσω αγωγών προμήθειες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου 2026, στην πρώτη θέση βρέθηκε η Γαλλία, η οποία εισήγαγε ρωσικό LNG αξίας 352,3 εκατ. δολαρίων. Το ποσό ήταν αυξημένο κατά περίπου 33% σε σχέση με τον Αύγουστο και 1,8 φορές υψηλότερο συγκριτικά με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.
«Πρόκειται για υγροποιημένο φυσικό αέριο.
Η Γαλλία διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες υποδομές υποδοχής LNG στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ η TotalEnergies είναι πιθανότατα ο μεγαλύτερος ξένος προμηθευτής ρωσικού LNG από το εργοστάσιο Yamal, στο οποίο οι Γάλλοι διατηρούν σημαντική συμμετοχή», εξηγεί ο Alexander Florov, αναπληρωτής διευθυντής του MIEP MGIMO και αρχισυντάκτης της διαδικτυακής πύλης InfoTEK.
Στη δεύτερη θέση βρέθηκε η Ουγγαρία, η οποία αύξησε τις εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών στα 273,5 εκατ. δολάρια.
Πρόκειται για αύξηση 14% σε μηνιαία βάση και 12% σε ετήσια βάση.
Την τρίτη θέση κατέλαβε η Βουλγαρία, με αγορές φυσικού αερίου μέσω αγωγών αξίας 241 εκατ. δολαρίων.
Οι παραδόσεις αυξήθηκαν κατά 40% σε σχέση με τον Αύγουστο, ενώ σε ετήσια βάση ήταν 2,7 φορές υψηλότερες.
Στην τέταρτη θέση βρέθηκε η Ελλάδα, με εισαγωγές αξίας 173,6 εκατ. δολαρίων, ενώ την πρώτη πεντάδα συμπλήρωσε η Σλοβακία, η οποία εισήγαγε ρωσικό φυσικό αέριο αξίας 133,2 εκατ. δολαρίων.
Οι αγορές της τελευταίας τριπλασιάστηκαν σε ετήσια βάση, ενώ αυξήθηκαν κατά 19% σε μηνιαία βάση.
Η ενεργειακή κρίση ανεβάζει τις τιμές
Ωστόσο, η αύξηση των ευρωπαϊκών δαπανών για ρωσικό φυσικό αέριο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι ρωσικές εταιρείες προχωρούν σε σκόπιμες ανατιμήσεις. Αντιθέτως, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αναλυτών, η ίδια η ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική και οι επιλογές των εισαγωγέων συμβάλλουν στην επιδείνωση της κατάστασης.
Η άνοδος των τιμών αποδίδεται σε έναν συνδυασμό αρνητικών παραγόντων.
Πρώτον, η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή οδήγησε στη διακοπή των εξαγωγών φυσικού αερίου από το Κατάρ, περιορίζοντας σημαντικά τη διαθέσιμη προσφορά στην παγκόσμια αγορά.
Δεύτερον, οι Ευρωπαίοι εισαγωγείς φέρεται να υπολόγισαν λανθασμένα τις ανάγκες αναπλήρωσης των ενεργειακών αποθεμάτων τους.
Η αποθήκευση φυσικού αερίου στις υπόγειες εγκαταστάσεις θα έπρεπε να έχει ξεκινήσει εγκαίρως, ήδη από την άνοιξη.
Ωστόσο, η κρίση στη Μέση Ανατολή προκάλεσε άνοδο των τιμών και οι ευρωπαϊκές εταιρείες επέλεξαν να αναβάλουν τις αγορές, προσδοκώντας ότι το κόστος θα υποχωρούσε.
Το καλοκαίρι, όμως, δεν έφερε την αναμενόμενη αποκλιμάκωση.
Αντιθέτως, η κατάσταση στην αγορά φυσικού αερίου επιδεινώθηκε, με τους εισαγωγείς να εξακολουθούν να τηρούν στάση αναμονής.
Το αποτέλεσμα ήταν, με την έναρξη της χειμερινής περιόδου, τα αποθέματα φυσικού αερίου στις υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης της Ευρώπης να βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, προσθέτοντας έναν ακόμη παράγοντα ανοδικής πίεσης στις τιμές.
Έτσι, η τιμή των 1.000 κυβικών μέτρων φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά έχει ήδη ξεπεράσει τα 1.000 δολάρια, ενώ κατά τη διάρκεια του χειμώνα, εφόσον συνδυαστούν αρκετοί δυσμενείς παράγοντες, θα μπορούσε να εκτιναχθεί ακόμη και στα 2.500 δολάρια.
Ενδεικτικά, ένα παρατεταμένο κύμα ψύχους θα μπορούσε να οδηγήσει σε απότομη αύξηση της ζήτησης και ταχύτερη άντληση ποσοτήτων από τις υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης.
Νέες ανατιμήσεις για το ρωσικό αέριο το 2027
Οι επιπτώσεις δεν αναμένεται να περιοριστούν στον φετινό χειμώνα.
Όπως επισημαίνει ο Alexander Florov, το κόστος του φυσικού αερίου που διακινείται μέσω μακροπρόθεσμων συμβολαίων αναπροσαρμόζεται ανά τρίμηνο, με βάση τις μέσες τιμές αναφοράς της προηγούμενης περιόδου.
Αυτό σημαίνει ότι κατά το πρώτο τρίμηνο του 2027 το ρωσικό φυσικό αέριο ενδέχεται να γίνει ακόμη ακριβότερο για τους Ευρωπαίους αγοραστές, με πιθανότητα να προσεγγίσει τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί κατά την προηγούμενη ενεργειακή κρίση.
«Ως σημείο αναφοράς μπορεί να χρησιμοποιηθεί η τιμή των 1.000 κυβικών μέτρων ρωσικού φυσικού αερίου μέσω αγωγών που καταγράφηκε τον Ιανουάριο - Μάρτιο του 2022», σημειώνει ο Florov.
Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει να προχωρήσει στην πλήρη διακοπή των εισαγωγών ρωσικού LNG από τον Ιανουάριο του 2027, δηλαδή εν μέσω χειμώνα, όταν η ζήτηση για φυσικό αέριο παραδοσιακά αυξάνεται.
Επιπλέον, από τον Σεπτέμβριο του 2027, οι Βρυξέλλες προγραμματίζουν την πλήρη διακοπή και των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου μέσω αγωγών.
Οι σχεδιασμοί αυτοί υλοποιούνται σε μια περίοδο κατά την οποία η κρίση στη Μέση Ανατολή παραμένει ενεργή και το χρονοδιάγραμμα αποκλιμάκωσής της είναι αβέβαιο.
Κινδυνεύει η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας
Παρά τις πιέσεις, το ενδεχόμενο φυσικής έλλειψης φυσικού αερίου στην Ευρώπη δεν θεωρείται το πιθανότερο σενάριο.
Ο βασικός κίνδυνος εντοπίζεται κυρίως στην οικονομική επιβάρυνση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.
«Πιθανότατα δεν θα υπάρξει φυσική έλλειψη φυσικού αερίου. Δηλαδή, δεν υπάρχει κίνδυνος να παγώσουν οι Ευρωπαίοι. Η συγκεκριμένη ενεργειακή κρίση αποτελεί περισσότερο οικονομικό πρόβλημα», εκτιμά ο Igor Yushkov, αναλυτής του National Energy Security Fund και του Financial University υπό την κυβέρνηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας.
Όπως εξηγεί, οι υψηλές τιμές δεν θα περιοριστούν στη χονδρεμπορική αγορά, αλλά σταδιακά θα μετακυλιστούν στους τελικούς καταναλωτές, μέσω αυξήσεων στους λογαριασμούς φυσικού αερίου, ηλεκτρικής ενέργειας, θέρμανσης και γενικότερα των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας.
Παράλληλα, οι υψηλές τιμές φυσικού αερίου ενδέχεται να συμπαρασύρουν και το κόστος του άνθρακα, καθώς η αυξημένη κατανάλωσή του θα λειτουργήσει ως εναλλακτική λύση για την παραγωγή ενέργειας. Ωστόσο, κατά τη χειμερινή περίοδο, ο άνθρακας δεν μπορεί να αποτελέσει πλήρες υποκατάστατο του φυσικού αερίου.
Το μεγαλύτερο πλήγμα, πάντως, ενδέχεται να δεχθεί η ευρωπαϊκή βιομηχανία.
«Μπορούμε να πούμε ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε μια διαρκή ενεργειακή κρίση.
Οι βιομηχανικοί καταναλωτές που εξαρτώνται από τις εξαγωγές πλήττονται πρώτοι.
Λόγω του υψηλού ενεργειακού κόστους, τα προϊόντα τους καθίστανται λιγότερο ανταγωνιστικά στις διεθνείς αγορές, όπου δραστηριοποιούνται παραγωγοί των ίδιων αγαθών με σημαντικά χαμηλότερο κόστος φυσικού αερίου και ενέργειας», αναφέρει ο Yushkov.
Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να οδηγήσει σε νέες περικοπές παραγωγής από ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, ενισχύοντας το κύμα αποβιομηχάνισης που ήδη αντιμετωπίζει η Γηραιά Ήπειρος.
BASF και Volkswagen στρέφουν το επενδυτικό ενδιαφέρον εκτός Ευρώπης
Σύμφωνα με τον Florov, η ευρωπαϊκή βιομηχανία ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με προβλήματα αντίστοιχα εκείνων που αντιμετώπισε πριν από πέντε χρόνια, κατά την προηγούμενη ενεργειακή κρίση.
Οι επιχειρήσεις θα αναγκαστούν να περιορίσουν τη ζήτηση ενέργειας, με τις μεγαλύτερες πιέσεις να δέχονται όσες χρησιμοποιούν το φυσικό αέριο είτε ως πρώτη ύλη είτε ως πηγή ενέργειας, καθώς και οι μεγάλοι καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας.
Ορισμένες επιχειρήσεις ενδέχεται ακόμη και να αναστείλουν τη λειτουργία τους.
Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι ότι η ενεργειακή αβεβαιότητα μπορεί να απομακρύνει τις επενδύσεις μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Όπως επισημαίνει ο Florov, αρκετές μεγάλες εταιρείες είχαν ήδη αρχίσει να κατευθύνουν σημαντικά κεφάλαια προς την παραγωγή στην Κίνα, ακόμη και πριν από την εκδήλωση της νέας ενεργειακής κρίσης.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν οι γερμανικοί βιομηχανικοί όμιλοι BASF και Volkswagen.
Η προοπτική αυτή αναδεικνύει ίσως τη σημαντικότερη συνέπεια της ευρωπαϊκής ενεργειακής κρίσης: πέρα από το αυξημένο κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει περαιτέρω έδαφος στη διεθνή βιομηχανική και επενδυτική ανταγωνιστικότητα.
www.bankingnews.gr
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, κατά τους πρώτους εννέα μήνες του έτους οι ευρωπαϊκές εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου κόστισαν σχεδόν 12 δισ. ευρώ.
Και το παράδοξο δεν είναι απλώς ότι οι Ευρωπαίοι εξακολουθούν να αγοράζουν σημαντικές ποσότητες ρωσικού αερίου, αλλά ότι πληρώνουν πλέον ακριβότερα, παρά τις προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Ειδικότερα, κατά το πρώτο εννεάμηνο του έτους, η Ευρωπαϊκή Ένωση αγόρασε ρωσικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) αξίας 6,72 δισ. ευρώ, ποσό αυξημένο κατά 12% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.
Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές χώρες κατέβαλαν επιπλέον 4,9 δισ. ευρώ για την προμήθεια ρωσικού φυσικού αερίου μέσω αγωγών, καταγράφοντας αύξηση 6% σε ετήσια βάση.
Οι μεγαλύτεροι αγοραστές ήταν η Ουγγαρία, με εισαγωγές αξίας 2 δισ. ευρώ, η Βουλγαρία με 1,2 δισ. ευρώ και η Ελλάδα με περίπου 1 δισ. ευρώ.
Συνολικά,οι ευρωπαϊκές δαπάνες για ρωσικό φυσικό αέριο ανήλ θαν σε σχεδόν 12 δισ. ευρώ μέσα σε εννέα μήνες, καταγράφοντας αύξηση 10% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Βασικοί αποδέκτες των κεφαλαίων αυτών είναι η Gazprom, η οποία προμηθεύει την ευρωπαϊκή αγορά μέσω του αγωγού TurkStream, και η Novatek, που δραστηριοποιείται στις θαλάσσιες μεταφορές ρωσικού LNG.
Η Γαλλία στην κορυφή των εισαγωγέων ρωσικού LNG
Η εξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο αποτυπώνεται και στα στοιχεία για τις πέντε μεγαλύτερες αγορές, οι οποίες συνυπολογίζουν τόσο τις θαλάσσιες όσο και τις μέσω αγωγών προμήθειες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου 2026, στην πρώτη θέση βρέθηκε η Γαλλία, η οποία εισήγαγε ρωσικό LNG αξίας 352,3 εκατ. δολαρίων. Το ποσό ήταν αυξημένο κατά περίπου 33% σε σχέση με τον Αύγουστο και 1,8 φορές υψηλότερο συγκριτικά με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.
«Πρόκειται για υγροποιημένο φυσικό αέριο.
Η Γαλλία διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες υποδομές υποδοχής LNG στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ η TotalEnergies είναι πιθανότατα ο μεγαλύτερος ξένος προμηθευτής ρωσικού LNG από το εργοστάσιο Yamal, στο οποίο οι Γάλλοι διατηρούν σημαντική συμμετοχή», εξηγεί ο Alexander Florov, αναπληρωτής διευθυντής του MIEP MGIMO και αρχισυντάκτης της διαδικτυακής πύλης InfoTEK.
Στη δεύτερη θέση βρέθηκε η Ουγγαρία, η οποία αύξησε τις εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών στα 273,5 εκατ. δολάρια.
Πρόκειται για αύξηση 14% σε μηνιαία βάση και 12% σε ετήσια βάση.
Την τρίτη θέση κατέλαβε η Βουλγαρία, με αγορές φυσικού αερίου μέσω αγωγών αξίας 241 εκατ. δολαρίων.
Οι παραδόσεις αυξήθηκαν κατά 40% σε σχέση με τον Αύγουστο, ενώ σε ετήσια βάση ήταν 2,7 φορές υψηλότερες.
Στην τέταρτη θέση βρέθηκε η Ελλάδα, με εισαγωγές αξίας 173,6 εκατ. δολαρίων, ενώ την πρώτη πεντάδα συμπλήρωσε η Σλοβακία, η οποία εισήγαγε ρωσικό φυσικό αέριο αξίας 133,2 εκατ. δολαρίων.
Οι αγορές της τελευταίας τριπλασιάστηκαν σε ετήσια βάση, ενώ αυξήθηκαν κατά 19% σε μηνιαία βάση.
Η ενεργειακή κρίση ανεβάζει τις τιμές
Ωστόσο, η αύξηση των ευρωπαϊκών δαπανών για ρωσικό φυσικό αέριο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι ρωσικές εταιρείες προχωρούν σε σκόπιμες ανατιμήσεις. Αντιθέτως, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αναλυτών, η ίδια η ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική και οι επιλογές των εισαγωγέων συμβάλλουν στην επιδείνωση της κατάστασης.
Η άνοδος των τιμών αποδίδεται σε έναν συνδυασμό αρνητικών παραγόντων.
Πρώτον, η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή οδήγησε στη διακοπή των εξαγωγών φυσικού αερίου από το Κατάρ, περιορίζοντας σημαντικά τη διαθέσιμη προσφορά στην παγκόσμια αγορά.
Δεύτερον, οι Ευρωπαίοι εισαγωγείς φέρεται να υπολόγισαν λανθασμένα τις ανάγκες αναπλήρωσης των ενεργειακών αποθεμάτων τους.
Η αποθήκευση φυσικού αερίου στις υπόγειες εγκαταστάσεις θα έπρεπε να έχει ξεκινήσει εγκαίρως, ήδη από την άνοιξη.
Ωστόσο, η κρίση στη Μέση Ανατολή προκάλεσε άνοδο των τιμών και οι ευρωπαϊκές εταιρείες επέλεξαν να αναβάλουν τις αγορές, προσδοκώντας ότι το κόστος θα υποχωρούσε.
Το καλοκαίρι, όμως, δεν έφερε την αναμενόμενη αποκλιμάκωση.
Αντιθέτως, η κατάσταση στην αγορά φυσικού αερίου επιδεινώθηκε, με τους εισαγωγείς να εξακολουθούν να τηρούν στάση αναμονής.
Το αποτέλεσμα ήταν, με την έναρξη της χειμερινής περιόδου, τα αποθέματα φυσικού αερίου στις υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης της Ευρώπης να βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, προσθέτοντας έναν ακόμη παράγοντα ανοδικής πίεσης στις τιμές.
Έτσι, η τιμή των 1.000 κυβικών μέτρων φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά έχει ήδη ξεπεράσει τα 1.000 δολάρια, ενώ κατά τη διάρκεια του χειμώνα, εφόσον συνδυαστούν αρκετοί δυσμενείς παράγοντες, θα μπορούσε να εκτιναχθεί ακόμη και στα 2.500 δολάρια.
Ενδεικτικά, ένα παρατεταμένο κύμα ψύχους θα μπορούσε να οδηγήσει σε απότομη αύξηση της ζήτησης και ταχύτερη άντληση ποσοτήτων από τις υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης.
Νέες ανατιμήσεις για το ρωσικό αέριο το 2027
Οι επιπτώσεις δεν αναμένεται να περιοριστούν στον φετινό χειμώνα.
Όπως επισημαίνει ο Alexander Florov, το κόστος του φυσικού αερίου που διακινείται μέσω μακροπρόθεσμων συμβολαίων αναπροσαρμόζεται ανά τρίμηνο, με βάση τις μέσες τιμές αναφοράς της προηγούμενης περιόδου.
Αυτό σημαίνει ότι κατά το πρώτο τρίμηνο του 2027 το ρωσικό φυσικό αέριο ενδέχεται να γίνει ακόμη ακριβότερο για τους Ευρωπαίους αγοραστές, με πιθανότητα να προσεγγίσει τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί κατά την προηγούμενη ενεργειακή κρίση.
«Ως σημείο αναφοράς μπορεί να χρησιμοποιηθεί η τιμή των 1.000 κυβικών μέτρων ρωσικού φυσικού αερίου μέσω αγωγών που καταγράφηκε τον Ιανουάριο - Μάρτιο του 2022», σημειώνει ο Florov.
Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει να προχωρήσει στην πλήρη διακοπή των εισαγωγών ρωσικού LNG από τον Ιανουάριο του 2027, δηλαδή εν μέσω χειμώνα, όταν η ζήτηση για φυσικό αέριο παραδοσιακά αυξάνεται.
Επιπλέον, από τον Σεπτέμβριο του 2027, οι Βρυξέλλες προγραμματίζουν την πλήρη διακοπή και των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου μέσω αγωγών.
Οι σχεδιασμοί αυτοί υλοποιούνται σε μια περίοδο κατά την οποία η κρίση στη Μέση Ανατολή παραμένει ενεργή και το χρονοδιάγραμμα αποκλιμάκωσής της είναι αβέβαιο.
Κινδυνεύει η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας
Παρά τις πιέσεις, το ενδεχόμενο φυσικής έλλειψης φυσικού αερίου στην Ευρώπη δεν θεωρείται το πιθανότερο σενάριο.
Ο βασικός κίνδυνος εντοπίζεται κυρίως στην οικονομική επιβάρυνση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.
«Πιθανότατα δεν θα υπάρξει φυσική έλλειψη φυσικού αερίου. Δηλαδή, δεν υπάρχει κίνδυνος να παγώσουν οι Ευρωπαίοι. Η συγκεκριμένη ενεργειακή κρίση αποτελεί περισσότερο οικονομικό πρόβλημα», εκτιμά ο Igor Yushkov, αναλυτής του National Energy Security Fund και του Financial University υπό την κυβέρνηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας.
Όπως εξηγεί, οι υψηλές τιμές δεν θα περιοριστούν στη χονδρεμπορική αγορά, αλλά σταδιακά θα μετακυλιστούν στους τελικούς καταναλωτές, μέσω αυξήσεων στους λογαριασμούς φυσικού αερίου, ηλεκτρικής ενέργειας, θέρμανσης και γενικότερα των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας.
Παράλληλα, οι υψηλές τιμές φυσικού αερίου ενδέχεται να συμπαρασύρουν και το κόστος του άνθρακα, καθώς η αυξημένη κατανάλωσή του θα λειτουργήσει ως εναλλακτική λύση για την παραγωγή ενέργειας. Ωστόσο, κατά τη χειμερινή περίοδο, ο άνθρακας δεν μπορεί να αποτελέσει πλήρες υποκατάστατο του φυσικού αερίου.
Το μεγαλύτερο πλήγμα, πάντως, ενδέχεται να δεχθεί η ευρωπαϊκή βιομηχανία.
«Μπορούμε να πούμε ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε μια διαρκή ενεργειακή κρίση.
Οι βιομηχανικοί καταναλωτές που εξαρτώνται από τις εξαγωγές πλήττονται πρώτοι.
Λόγω του υψηλού ενεργειακού κόστους, τα προϊόντα τους καθίστανται λιγότερο ανταγωνιστικά στις διεθνείς αγορές, όπου δραστηριοποιούνται παραγωγοί των ίδιων αγαθών με σημαντικά χαμηλότερο κόστος φυσικού αερίου και ενέργειας», αναφέρει ο Yushkov.
Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να οδηγήσει σε νέες περικοπές παραγωγής από ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, ενισχύοντας το κύμα αποβιομηχάνισης που ήδη αντιμετωπίζει η Γηραιά Ήπειρος.
BASF και Volkswagen στρέφουν το επενδυτικό ενδιαφέρον εκτός Ευρώπης
Σύμφωνα με τον Florov, η ευρωπαϊκή βιομηχανία ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με προβλήματα αντίστοιχα εκείνων που αντιμετώπισε πριν από πέντε χρόνια, κατά την προηγούμενη ενεργειακή κρίση.
Οι επιχειρήσεις θα αναγκαστούν να περιορίσουν τη ζήτηση ενέργειας, με τις μεγαλύτερες πιέσεις να δέχονται όσες χρησιμοποιούν το φυσικό αέριο είτε ως πρώτη ύλη είτε ως πηγή ενέργειας, καθώς και οι μεγάλοι καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας.
Ορισμένες επιχειρήσεις ενδέχεται ακόμη και να αναστείλουν τη λειτουργία τους.
Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι ότι η ενεργειακή αβεβαιότητα μπορεί να απομακρύνει τις επενδύσεις μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Όπως επισημαίνει ο Florov, αρκετές μεγάλες εταιρείες είχαν ήδη αρχίσει να κατευθύνουν σημαντικά κεφάλαια προς την παραγωγή στην Κίνα, ακόμη και πριν από την εκδήλωση της νέας ενεργειακής κρίσης.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν οι γερμανικοί βιομηχανικοί όμιλοι BASF και Volkswagen.
Η προοπτική αυτή αναδεικνύει ίσως τη σημαντικότερη συνέπεια της ευρωπαϊκής ενεργειακής κρίσης: πέρα από το αυξημένο κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει περαιτέρω έδαφος στη διεθνή βιομηχανική και επενδυτική ανταγωνιστικότητα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών