Η άνοδος του κόμματος αναζωπυρώνει τη συζήτηση για το μέλλον της ΕΕ, ενώ για την Αθήνα το κρίσιμο ερώτημα είναι τι θα σήμαινε μια αλλαγή ισορροπιών στην ισχυρότερη οικονομία της Ευρώπης
Εθνική κυριαρχία, λιγότερες υπερεθνικές εξουσίες και αυστηρότερος έλεγχος των ευρωπαϊκών δαπανών στο επίκεντρο της ατζέντας της AfD.
Η άνοδος του κόμματος αναζωπυρώνει τη συζήτηση για το μέλλον της ΕΕ, ενώ για την Αθήνα το κρίσιμο ερώτημα είναι τι θα σήμαινε μια αλλαγή ισορροπιών στην ισχυρότερη οικονομία της Ευρώπης.
Η AfD περνά από τη διαμαρτυρία στη θεσμική αμφισβήτηση
Η Alice Weidel θέτει στο τραπέζι ένα σχέδιο ριζικής αναμόρφωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αμφισβητώντας το σημερινό μοντέλο συγκέντρωσης αρμοδιοτήτων στις Βρυξέλλες.
Η πρόταση δεν ξεκινά με άμεση έξοδο της Γερμανίας από την Ένωση ή την Ευρωζώνη.
Αντίθετα, προκρίνει τον περιορισμό των εξουσιών των ευρωπαϊκών θεσμών, τη συρρίκνωση του κοινοτικού προϋπολογισμού και την επιστροφή αρμοδιοτήτων στα κράτη-μέλη.
Πρόκειται για μια στρατηγική που μεταφέρει τη συζήτηση από το δίλημμα «εντός ή εκτός Ευρώπης» στο ερώτημα «ποια Ευρώπη και με ποιους κανόνες». Και αυτό είναι πολύ πιο σύνθετο από ένα σύνθημα αποχώρησης.
Λιγότερες Βρυξέλλες, περισσότερη εθνική κυριαρχία
Στην καρδιά του σχεδίου βρίσκεται η ανακατανομή εξουσιών υπέρ των εθνικών κυβερνήσεων.
Η AfD προτείνει να περιοριστεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε διοικητικά καθήκοντα, να μειωθεί ο κοινοτικός προϋπολογισμός και να αντικατασταθεί το σημερινό Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με τους άμεσα εκλεγμένους αντιπροσώπους, από ένα σύστημα διορισμού εκπροσώπων μέσω των εθνικών κοινοβουλίων. Παράλληλα, αμφισβητεί το υφιστάμενο δικαστικό μοντέλο της ΕΕ.
Η λογική της είναι σαφής. Οι αποφάσεις να λαμβάνονται όσο το δυνατόν πιο κοντά στους πολίτες και να περιοριστεί η μεταφορά αρμοδιοτήτων σε υπερεθνικούς θεσμούς.
Μετανάστευση και κοινωνική πολιτική: Το μέτωπο που τροφοδοτεί την AfD
Η μεταναστευτική πολιτική παραμένει ένας από τους βασικούς άξονες της AfD, η οποία ζητά μεγαλύτερη εθνική ελευθερία κινήσεων και εξαιρέσεις από ευρωπαϊκούς κανόνες.
Αντίστοιχες απαιτήσεις αφορούν την κοινωνική πολιτική, τη γεωργία και τη χρηματοπιστωτική εποπτεία. Η απήχηση αυτής της ατζέντας συνδέεται με ευρύτερες ανησυχίες για το κόστος ζωής, τη στέγαση, τις δημόσιες υπηρεσίες και τον έλεγχο των συνόρων, ζητήματα που τροφοδοτούν την άνοδο εθνικιστικών και ευρωσκεπτικιστικών κομμάτων σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.
Η πολιτική πρόκληση για τις Βρυξέλλες είναι ότι η δυσαρέσκεια δεν εξαφανίζεται επειδή ένα αίτημα χαρακτηρίζεται ανεπιθύμητο.
Οι δημοσκοπήσεις πιέζουν το πολιτικό κατεστημένο
Η εκλογική δυναμική της AfD είναι πλέον κεντρικό στοιχείο της γερμανικής πολιτικής σκηνής.
Σε δημοσκόπηση της PolitPro KI με στοιχεία της 18ης Οκτωβρίου 2026, το κόμμα συγκεντρώνει 27,7%, έναντι 19,5% για τη Χριστιανοδημοκρατική και Χριστιανοκοινωνική Ένωση.
Η εικόνα επιβεβαιώνει ότι η AfD διατηρεί σημαντική εκλογική απήχηση. Όταν ένα κόμμα βρίσκεται σταθερά στις πρώτες θέσεις των μετρήσεων, η αντιμετώπισή του ως προσωρινού φαινομένου γίνεται ολοένα δυσκολότερη.
Το τείχος προστασίας και το πολιτικό παράδοξο
Ο καγκελάριος Friedrich Merz και η Χριστιανοδημοκρατική Ένωση διατηρούν την άρνησή τους να συνεργαστούν σε ομοσπονδιακό επίπεδο με την AfD, στο πλαίσιο της λεγόμενης πολιτικής του «τείχους προστασίας».
Η απομόνωση αυτή περιορίζει τις άμεσες πιθανότητες κυβερνητικής συμμετοχής του κόμματος, αλλά δεν εξαλείφει την εκλογική του επιρροή.
Στις 14 Οκτωβρίου, μάλιστα, η AfD και η Συμμαχία Sahra Wagenknecht συνεργάστηκαν στο κοινοβούλιο της Sachsen-Anhalt για την προώθηση συμβολικής πρότασης κατά της γερμανικής στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία. Η κίνηση δεν συνιστά επίσημη κυβερνητική συμμαχία, αποδεικνύει όμως ότι οι κοινοβουλευτικές ισορροπίες μπορούν να γίνουν πιο περίπλοκες από τις δημόσιες διακηρύξεις. Το πολιτικό ερώτημα για τον Merz είναι πώς θα διαχειριστεί την πίεση ενός ισχυρού αντιπάλου χωρίς να εγκαταλείψει τη στρατηγική που έχει επιλέξει.
Δημοψήφισμα για την ΕΕ; Το σχέδιο συναντά το γερμανικό Σύνταγμα
Η AfD αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο δημοψηφίσματος για την παραμονή της Γερμανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εάν αποτύχουν οι επιδιώξεις της για θεσμική αναμόρφωση. Ωστόσο, η υλοποίηση ενός τέτοιου σχεδίου θα συναντούσε σοβαρά συνταγματικά εμπόδια, καθώς η Γερμανία δεν διαθέτει γενικό μηχανισμό ομοσπονδιακού δημοψηφίσματος για κάθε πολιτικό ζήτημα.
Μια διαδικασία που θα οδηγούσε σε αποχώρηση από την ΕΕ θα απαιτούσε σύνθετες νομικές και συνταγματικές ενέργειες, ενώ η αναγκαία πολιτική συναίνεση δεν είναι δεδομένη.
Συνεπώς, η απειλή ενός δημοψηφίσματος έχει σήμερα μεγαλύτερη σημασία ως πολιτικό μήνυμα και διαπραγματευτική πίεση παρά ως άμεσο κυβερνητικό εργαλείο. Η διαφορά είναι ουσιαστική.
Το να θέτεις ένα ζήτημα στην πολιτική ατζέντα είναι πολύ ευκολότερο από το να το μετατρέπεις σε νόμο.
Γιατί η Ελλάδα δεν μπορεί να παρακολουθεί αδιάφορη
Για την Αθήνα, μια σημαντική αλλαγή της γερμανικής ευρωπαϊκής πολιτικής δεν θα ήταν μια μακρινή πολιτική είδηση.
Η Ελλάδα εξαρτάται από τη σταθερότητα της Ευρωζώνης, την πρόσβαση στην ενιαία αγορά, τους ευρωπαϊκούς χρηματοδοτικούς μηχανισμούς και τη συνεργασία στα ζητήματα μετανάστευσης και άμυνας.
Εάν η μεγαλύτερη οικονομία της ΕΕ επιδίωκε να περιορίσει σημαντικά τη συνεισφορά της στον κοινοτικό προϋπολογισμό, θα άνοιγε μια δύσκολη συζήτηση για τη χρηματοδότηση κοινών ευρωπαϊκών πολιτικών, από τη γεωργία έως την περιφερειακή ανάπτυξη.
Η Αθήνα θα έπρεπε να αξιολογήσει προσεκτικά τόσο τα πιθανά οφέλη μιας μεγαλύτερης εθνικής ευελιξίας όσο και τους κινδύνους από την αποδυνάμωση κοινών μηχανισμών.
Για μια χώρα που γνωρίζει το κόστος της χρηματοπιστωτικής αστάθειας, οι θεσμικές αλλαγές δεν είναι απλώς θεωρητική συζήτηση.
Το νέο πολιτικό μέτωπο και οι προκλήσεις για την AfD
Η συζήτηση για το μέλλον της AfD εξελίσσεται παράλληλα με νέες πιέσεις στο εσωτερικό της.
Στις 20 Οκτωβρίου, το Reuters μετέδωσε ότι το κόμμα διερευνά κυβερνοεπίθεση, κατά την οποία εκλάπησαν και δημοσιοποιήθηκαν ηλεκτρονικά μηνύματα από λογαριασμούς που συνδέονταν με την οργάνωσή του, μεταξύ των οποίων και αλληλογραφία της Alice Weidel.
Η έκταση και οι συνέπειες της διαρροής παραμένουν αντικείμενο διερεύνησης.
Το περιστατικό προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα σε μια ήδη φορτισμένη πολιτική συγκυρία. Για τις Βρυξέλλες, το μήνυμα είναι ότι η δυσαρέσκεια σημαντικού αριθμού ψηφοφόρων χρειάζεται πολιτική απάντηση.
Για την Ελλάδα, το ζητούμενο είναι να παρακολουθεί τις αλλαγές χωρίς συνθήματα και να εξετάζει τι σημαίνουν στην πράξη για την οικονομία, την ασφάλεια και τη θέση της χώρας στην Ευρώπη.
www.bankingnews.gr
Η άνοδος του κόμματος αναζωπυρώνει τη συζήτηση για το μέλλον της ΕΕ, ενώ για την Αθήνα το κρίσιμο ερώτημα είναι τι θα σήμαινε μια αλλαγή ισορροπιών στην ισχυρότερη οικονομία της Ευρώπης.
Η AfD περνά από τη διαμαρτυρία στη θεσμική αμφισβήτηση
Η Alice Weidel θέτει στο τραπέζι ένα σχέδιο ριζικής αναμόρφωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αμφισβητώντας το σημερινό μοντέλο συγκέντρωσης αρμοδιοτήτων στις Βρυξέλλες.
Η πρόταση δεν ξεκινά με άμεση έξοδο της Γερμανίας από την Ένωση ή την Ευρωζώνη.
Αντίθετα, προκρίνει τον περιορισμό των εξουσιών των ευρωπαϊκών θεσμών, τη συρρίκνωση του κοινοτικού προϋπολογισμού και την επιστροφή αρμοδιοτήτων στα κράτη-μέλη.
Πρόκειται για μια στρατηγική που μεταφέρει τη συζήτηση από το δίλημμα «εντός ή εκτός Ευρώπης» στο ερώτημα «ποια Ευρώπη και με ποιους κανόνες». Και αυτό είναι πολύ πιο σύνθετο από ένα σύνθημα αποχώρησης.
Λιγότερες Βρυξέλλες, περισσότερη εθνική κυριαρχία
Στην καρδιά του σχεδίου βρίσκεται η ανακατανομή εξουσιών υπέρ των εθνικών κυβερνήσεων.
Η AfD προτείνει να περιοριστεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε διοικητικά καθήκοντα, να μειωθεί ο κοινοτικός προϋπολογισμός και να αντικατασταθεί το σημερινό Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με τους άμεσα εκλεγμένους αντιπροσώπους, από ένα σύστημα διορισμού εκπροσώπων μέσω των εθνικών κοινοβουλίων. Παράλληλα, αμφισβητεί το υφιστάμενο δικαστικό μοντέλο της ΕΕ.
Η λογική της είναι σαφής. Οι αποφάσεις να λαμβάνονται όσο το δυνατόν πιο κοντά στους πολίτες και να περιοριστεί η μεταφορά αρμοδιοτήτων σε υπερεθνικούς θεσμούς.
Μετανάστευση και κοινωνική πολιτική: Το μέτωπο που τροφοδοτεί την AfD
Η μεταναστευτική πολιτική παραμένει ένας από τους βασικούς άξονες της AfD, η οποία ζητά μεγαλύτερη εθνική ελευθερία κινήσεων και εξαιρέσεις από ευρωπαϊκούς κανόνες.
Αντίστοιχες απαιτήσεις αφορούν την κοινωνική πολιτική, τη γεωργία και τη χρηματοπιστωτική εποπτεία. Η απήχηση αυτής της ατζέντας συνδέεται με ευρύτερες ανησυχίες για το κόστος ζωής, τη στέγαση, τις δημόσιες υπηρεσίες και τον έλεγχο των συνόρων, ζητήματα που τροφοδοτούν την άνοδο εθνικιστικών και ευρωσκεπτικιστικών κομμάτων σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.
Η πολιτική πρόκληση για τις Βρυξέλλες είναι ότι η δυσαρέσκεια δεν εξαφανίζεται επειδή ένα αίτημα χαρακτηρίζεται ανεπιθύμητο.
Οι δημοσκοπήσεις πιέζουν το πολιτικό κατεστημένο
Η εκλογική δυναμική της AfD είναι πλέον κεντρικό στοιχείο της γερμανικής πολιτικής σκηνής.
Σε δημοσκόπηση της PolitPro KI με στοιχεία της 18ης Οκτωβρίου 2026, το κόμμα συγκεντρώνει 27,7%, έναντι 19,5% για τη Χριστιανοδημοκρατική και Χριστιανοκοινωνική Ένωση.
Η εικόνα επιβεβαιώνει ότι η AfD διατηρεί σημαντική εκλογική απήχηση. Όταν ένα κόμμα βρίσκεται σταθερά στις πρώτες θέσεις των μετρήσεων, η αντιμετώπισή του ως προσωρινού φαινομένου γίνεται ολοένα δυσκολότερη.
Το τείχος προστασίας και το πολιτικό παράδοξο
Ο καγκελάριος Friedrich Merz και η Χριστιανοδημοκρατική Ένωση διατηρούν την άρνησή τους να συνεργαστούν σε ομοσπονδιακό επίπεδο με την AfD, στο πλαίσιο της λεγόμενης πολιτικής του «τείχους προστασίας».
Η απομόνωση αυτή περιορίζει τις άμεσες πιθανότητες κυβερνητικής συμμετοχής του κόμματος, αλλά δεν εξαλείφει την εκλογική του επιρροή.
Στις 14 Οκτωβρίου, μάλιστα, η AfD και η Συμμαχία Sahra Wagenknecht συνεργάστηκαν στο κοινοβούλιο της Sachsen-Anhalt για την προώθηση συμβολικής πρότασης κατά της γερμανικής στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία. Η κίνηση δεν συνιστά επίσημη κυβερνητική συμμαχία, αποδεικνύει όμως ότι οι κοινοβουλευτικές ισορροπίες μπορούν να γίνουν πιο περίπλοκες από τις δημόσιες διακηρύξεις. Το πολιτικό ερώτημα για τον Merz είναι πώς θα διαχειριστεί την πίεση ενός ισχυρού αντιπάλου χωρίς να εγκαταλείψει τη στρατηγική που έχει επιλέξει.
Δημοψήφισμα για την ΕΕ; Το σχέδιο συναντά το γερμανικό Σύνταγμα
Η AfD αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο δημοψηφίσματος για την παραμονή της Γερμανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εάν αποτύχουν οι επιδιώξεις της για θεσμική αναμόρφωση. Ωστόσο, η υλοποίηση ενός τέτοιου σχεδίου θα συναντούσε σοβαρά συνταγματικά εμπόδια, καθώς η Γερμανία δεν διαθέτει γενικό μηχανισμό ομοσπονδιακού δημοψηφίσματος για κάθε πολιτικό ζήτημα.
Μια διαδικασία που θα οδηγούσε σε αποχώρηση από την ΕΕ θα απαιτούσε σύνθετες νομικές και συνταγματικές ενέργειες, ενώ η αναγκαία πολιτική συναίνεση δεν είναι δεδομένη.
Συνεπώς, η απειλή ενός δημοψηφίσματος έχει σήμερα μεγαλύτερη σημασία ως πολιτικό μήνυμα και διαπραγματευτική πίεση παρά ως άμεσο κυβερνητικό εργαλείο. Η διαφορά είναι ουσιαστική.
Το να θέτεις ένα ζήτημα στην πολιτική ατζέντα είναι πολύ ευκολότερο από το να το μετατρέπεις σε νόμο.
Γιατί η Ελλάδα δεν μπορεί να παρακολουθεί αδιάφορη
Για την Αθήνα, μια σημαντική αλλαγή της γερμανικής ευρωπαϊκής πολιτικής δεν θα ήταν μια μακρινή πολιτική είδηση.
Η Ελλάδα εξαρτάται από τη σταθερότητα της Ευρωζώνης, την πρόσβαση στην ενιαία αγορά, τους ευρωπαϊκούς χρηματοδοτικούς μηχανισμούς και τη συνεργασία στα ζητήματα μετανάστευσης και άμυνας.
Εάν η μεγαλύτερη οικονομία της ΕΕ επιδίωκε να περιορίσει σημαντικά τη συνεισφορά της στον κοινοτικό προϋπολογισμό, θα άνοιγε μια δύσκολη συζήτηση για τη χρηματοδότηση κοινών ευρωπαϊκών πολιτικών, από τη γεωργία έως την περιφερειακή ανάπτυξη.
Η Αθήνα θα έπρεπε να αξιολογήσει προσεκτικά τόσο τα πιθανά οφέλη μιας μεγαλύτερης εθνικής ευελιξίας όσο και τους κινδύνους από την αποδυνάμωση κοινών μηχανισμών.
Για μια χώρα που γνωρίζει το κόστος της χρηματοπιστωτικής αστάθειας, οι θεσμικές αλλαγές δεν είναι απλώς θεωρητική συζήτηση.
Το νέο πολιτικό μέτωπο και οι προκλήσεις για την AfD
Η συζήτηση για το μέλλον της AfD εξελίσσεται παράλληλα με νέες πιέσεις στο εσωτερικό της.
Στις 20 Οκτωβρίου, το Reuters μετέδωσε ότι το κόμμα διερευνά κυβερνοεπίθεση, κατά την οποία εκλάπησαν και δημοσιοποιήθηκαν ηλεκτρονικά μηνύματα από λογαριασμούς που συνδέονταν με την οργάνωσή του, μεταξύ των οποίων και αλληλογραφία της Alice Weidel.
Η έκταση και οι συνέπειες της διαρροής παραμένουν αντικείμενο διερεύνησης.
Το περιστατικό προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα σε μια ήδη φορτισμένη πολιτική συγκυρία. Για τις Βρυξέλλες, το μήνυμα είναι ότι η δυσαρέσκεια σημαντικού αριθμού ψηφοφόρων χρειάζεται πολιτική απάντηση.
Για την Ελλάδα, το ζητούμενο είναι να παρακολουθεί τις αλλαγές χωρίς συνθήματα και να εξετάζει τι σημαίνουν στην πράξη για την οικονομία, την ασφάλεια και τη θέση της χώρας στην Ευρώπη.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών