Τα δισ. του LNG, οι συμφωνίες της BOTAŞ με ExxonMobil και Shell, και τα παρασκηνιακά χτυπήματα για το ποιος θα ελέγξει την τροφοδοσία των Βαλκανίων και της Ουκρανίας.
Στην ενέργεια, οι αγωγοί δεν μεταφέρουν μόνο αέριο ή πετρέλαιο. Μεταφέρουν χρήμα, επιρροή και γεωπολιτική ισχύ.
Και όταν διακυβεύονται δισεκατομμύρια, ο ανταγωνισμός δεν περιορίζεται στα τιμολόγια και στις υποδομές.
Περνάει από τα τα διπλωματικά γραφεία και, ενίοτε, το βαθύ κράτος.
Στο επίκεντρο ο ελληνικός Κάθετος Διάδρομος, η φιλοδοξία της Αθήνας να καταστεί πύλη εισόδου του αμερικανικού φυσικού αερίου προς τα Βαλκάνια, την Ανατολική Ευρώπη και την Ουκρανία, αλλά και ο τουρκικός ανταγωνισμός μέσω της κρατικής BOTAŞ.
Πίσω από τις δύο διαδρομές; Οι ισχυρότεροι αμερικανικοί και διεθνείς ενεργειακοί όμιλοι.
Κάπου εδώ στην εξίσωση η Kimberly Guilfoyle, με ρόλο στην προώθηση των αμερικανικών ενεργειακών συμφερόντων στην Ελλάδα.
Το κρίσιμο ερώτημα λοιπόν είναι ποιος κερδίζει εάν ο ελληνικός διάδρομος χάσει έδαφος και ο τουρκικός αποκτήσει μεγαλύτερο μερίδιο στη διακίνηση του αμερικανικού LNG. «Cui bono?», που ρωτούσε και ο Ρωμαίος δικαστής Λεύκιος Κάσσιος;
Η BOTAŞ και οι Αμερικανοί ενεργειακοί κολοσσοί
Ως γνωστόν, η Τουρκία δεν περιορίζεται στον ρόλο του καταναλωτή φυσικού αερίου.
Επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση της ως ενεργειακού κόμβου, αξιοποιώντας τις υποδομές LNG, τις διασυνδέσεις της και τη γεωγραφική της θέση.
Η τουρκική BOTAŞ βρίσκεται στην καρδιά αυτής της στρατηγικής, συνάπτοντας συμφωνίες και οι εμπορικές συνεργασίες με μεγάλους παίκτες της διεθνούς αγοράς.
Πιο συγκεκριμένα, η ExxonMobil, ένας από τους ισχυρότερους αμερικανικούς ενεργειακούς ομίλους, έχει αναπτύξει συνεργασία με την BOTAŞ για την προμήθεια LNG.
Οι όροι που περιγράφονται στο σχετικό εμπορικό πλαίσιο κάνουν λόγο για ποσότητες έως 2,5 εκατ. τόνων ετησίως, που αντιστοιχούν περίπου σε 3,5 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου.
Στην ίδια εξίσωση εμφανίζεται η Mercuria Energy Group, διεθνής εμπορικός οίκος με ισχυρή δραστηριότητα στην αγορά αμερικανικού LNG.
Η μακροχρόνια συμφωνία που περιγράφεται για την περίοδο 2026–2045 προβλέπει σημαντικές ποσότητες αμερικανικού φυσικού αερίου προς την Τουρκία.
Εφόσον οι προβλεπόμενες ποσότητες και οι όροι παράδοσης επιβεβαιώνονται από τα συμβατικά κείμενα, πρόκειται για μια συνεργασία με δυνατότητα να επηρεάσει τις εμπορικές ροές προς τα Βαλκάνια.
Στο παιχνίδι προστίθεται και η αυστραλιανή Woodside Energy, με το αμερικανικό έργο Louisiana LNG, καθώς και διεθνείς ενεργειακοί κολοσσοί όπως η Shell και η TotalEnergies, που διαθέτουν χαρτοφυλάκια αμερικανικού LNG και δραστηριοποιούνται στις διεθνείς αγορές.
Η εικόνα είναι σαφής ως προς τη στρατηγική: η Τουρκία θέλει να εξασφαλίσει μακροχρόνιες προμήθειες, να αξιοποιήσει τις υποδομές της και να διεκδικήσει μεγαλύτερο ρόλο στη διανομή φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.
Χρειάζεται, πάντως, μια ουσιώδης διευκρίνιση: άλλο η ύπαρξη εμπορικών σχέσεων και συμφωνιών για LNG και άλλο η επιβεβαίωση ότι συγκεκριμένες ποσότητες θα διοχετεύονται πράγματι σε τρίτες χώρες μέσω συγκεκριμένων διαδρομών.
Δύο διάδρομοι, ένας μεγάλος ανταγωνισμός
Ο ελληνικός Κάθετος Διάδρομος φιλοδοξεί να συνδέσει τις υποδομές εισαγωγής LNG της Ελλάδας με τις αγορές της Νοτιοανατολικής και Ανατολικής Ευρώπης.
Η Ρεβυθούσα, ο σταθμός LNG της Αλεξανδρούπολης και ο ελληνοβουλγαρικός αγωγός IGB αποτελούν βασικά στοιχεία αυτής της προσπάθειας.
Η στρατηγική της Αθήνας είναι να αξιοποιήσει τη γεωγραφική θέση και τις υποδομές της χώρας, ώστε το αμερικανικό LNG να φτάνει μέσω Ελλάδας στη Βουλγαρία, στη Ρουμανία, στη Μολδαβία και, υπό τις κατάλληλες συνθήκες και διασυνδέσεις, στην Ουκρανία.
Απέναντι βρίσκεται η τουρκική διαδρομή, με τις υποδομές LNG της γειτονικής χώρας, το δίκτυο αγωγών και τις εμπορικές συμφωνίες της BOTAŞ.
Η Τουρκία επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση της στις περιφερειακές αγορές, ενώ η δυνατότητα επαναδιάθεσης LNG δημιουργεί εμπορικές ευκαιρίες.
Ο ανταγωνισμός δεν σημαίνει ότι οι δύο διαδρομές είναι απολύτως εναλλακτικές σε κάθε περίπτωση.
Οι αγωγοί, οι διαθέσιμες δυναμικότητες, οι τιμές, τα τέλη μεταφοράς και οι συμβατικές δεσμεύσεις καθορίζουν ποια διαδρομή είναι εμπορικά ελκυστικότερη για κάθε φορτίο.
Ωστόσο, η βασική σύγκρουση συμφερόντων είναι υπαρκτή: όποιος ελέγχει τις υποδομές και εξασφαλίζει τις εμπορικές ροές αποκτά ισχυρότερη θέση στη διαπραγμάτευση με τους προμηθευτές και τους καταναλωτές.
Και αυτή η θέση έχει οικονομική και πολιτική αξία.
Tι πραγματικά συνέβη;
Εν προκειμένω αξίζει να διερωτηθούμε για το τι πραγματικά συνέβη, χωρίς να χρειάζεται να καταφύγουμε σε ανεπιβεβαίωτες θεωρίες.
Οι εταιρείες που εμπορεύονται αμερικανικό LNG επιδιώκουν να διαθέτουν όσο το δυνατόν περισσότερες επιλογές για την πώληση των φορτίων τους.
Η ύπαρξη πολλών διαδρομών προς την Ευρώπη ενισχύει την ευελιξία τους και δημιουργεί ανταγωνισμό.
Για τους προμηθευτές, η Ελλάδα δεν είναι υποχρεωτικά η μοναδική πύλη προς την Ευρώπη.
Για την Τουρκία, αντίστοιχα, η διεκδίκηση μεγαλύτερου ρόλου στη διαμετακόμιση και στην εμπορία φυσικού αερίου αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής.
Επομένως, είναι εύλογο να υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις και ανταγωνιστικές επιδιώξεις στους επιχειρηματικούς κύκλους που δραστηριοποιούνται στην αγορά του LNG.
Το διακύβευμα είναι σημαντικό: αν ο Κάθετος Διάδρομος δεν αποκτήσει σταθερές εμπορικές ροές, ανταγωνιστικές χρεώσεις και επαρκή δυναμικότητα, η ελληνική φιλοδοξία για έναν ισχυρό ενεργειακό κόμβο μπορεί να αποδειχθεί λιγότερο αποδοτική από όσο προσδοκά η Αθήνα.
Αντίστροφα, εάν οι ελληνικές υποδομές προσφέρουν αξιόπιστη και ανταγωνιστική πρόσβαση στις περιφερειακές αγορές, η χώρα μπορεί να ενισχύσει τη θέση της ανεξάρτητα από την τουρκική κινητικότητα.
Συνεπώς, διπλωματικοί κύκλοι που έχουν συμφέροντα στην τουρκική ενεργειακή διαδρομή θα μπορούσαν να βλέπουν αρνητικά μια ισχυρή ελληνική παρουσία στη διακίνηση του αμερικανικού LNG.
Αυτοί οι κύκλοι μπορεί να φρόντισαν να δοθούν στη δημοσιότητα τα επιβαρυντικά SMS για οικονομικές ατασθαλίες που φέρεται να αφορούν τη Guilfoyle, χρησιμοποιώντας ως πολιορκητικό κριό τη Wall Street Journal.
Φυσικά, για να τεκμηριωθεί μια τέτοια σύνδεση, θα έπρεπε να υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία που να αποδεικνύουν ποιος διοχέτευσε τις πληροφορίες, με ποια κίνητρα και αν υπήρξε οποιαδήποτε συνεννόηση με επιχειρηματικούς ή διπλωματικούς παράγοντες που δραστηριοποιούνται στην Τουρκία.
Το σίγουρο είναι πως το ενεργειακό παιχνίδι στην Ανατολική Μεσόγειο και στα Βαλκάνια είναι πολύ πιο σύνθετο από μια απλή αντιπαράθεση Αθήνας – Άγκυρας.
Αμερικανικές εταιρείες, διεθνείς εμπορικοί οίκοι, διαχειριστές υποδομών και κυβερνήσεις έχουν διαφορετικές προτεραιότητες, οι οποίες άλλοτε συμπίπτουν και άλλοτε συγκρούονται.
Και ίσως στο μέλλον να υπάρξουν και άλλες Guilfoyle - ένθεν κακείθεν…
Tom... και εσύ;
Chevalier Noir
www.bankingnews.gr
Και όταν διακυβεύονται δισεκατομμύρια, ο ανταγωνισμός δεν περιορίζεται στα τιμολόγια και στις υποδομές.
Περνάει από τα τα διπλωματικά γραφεία και, ενίοτε, το βαθύ κράτος.
Στο επίκεντρο ο ελληνικός Κάθετος Διάδρομος, η φιλοδοξία της Αθήνας να καταστεί πύλη εισόδου του αμερικανικού φυσικού αερίου προς τα Βαλκάνια, την Ανατολική Ευρώπη και την Ουκρανία, αλλά και ο τουρκικός ανταγωνισμός μέσω της κρατικής BOTAŞ.
Πίσω από τις δύο διαδρομές; Οι ισχυρότεροι αμερικανικοί και διεθνείς ενεργειακοί όμιλοι.
Κάπου εδώ στην εξίσωση η Kimberly Guilfoyle, με ρόλο στην προώθηση των αμερικανικών ενεργειακών συμφερόντων στην Ελλάδα.
Το κρίσιμο ερώτημα λοιπόν είναι ποιος κερδίζει εάν ο ελληνικός διάδρομος χάσει έδαφος και ο τουρκικός αποκτήσει μεγαλύτερο μερίδιο στη διακίνηση του αμερικανικού LNG. «Cui bono?», που ρωτούσε και ο Ρωμαίος δικαστής Λεύκιος Κάσσιος;
Η BOTAŞ και οι Αμερικανοί ενεργειακοί κολοσσοί
Ως γνωστόν, η Τουρκία δεν περιορίζεται στον ρόλο του καταναλωτή φυσικού αερίου.
Επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση της ως ενεργειακού κόμβου, αξιοποιώντας τις υποδομές LNG, τις διασυνδέσεις της και τη γεωγραφική της θέση.
Η τουρκική BOTAŞ βρίσκεται στην καρδιά αυτής της στρατηγικής, συνάπτοντας συμφωνίες και οι εμπορικές συνεργασίες με μεγάλους παίκτες της διεθνούς αγοράς.
Πιο συγκεκριμένα, η ExxonMobil, ένας από τους ισχυρότερους αμερικανικούς ενεργειακούς ομίλους, έχει αναπτύξει συνεργασία με την BOTAŞ για την προμήθεια LNG.
Οι όροι που περιγράφονται στο σχετικό εμπορικό πλαίσιο κάνουν λόγο για ποσότητες έως 2,5 εκατ. τόνων ετησίως, που αντιστοιχούν περίπου σε 3,5 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου.
Στην ίδια εξίσωση εμφανίζεται η Mercuria Energy Group, διεθνής εμπορικός οίκος με ισχυρή δραστηριότητα στην αγορά αμερικανικού LNG.
Η μακροχρόνια συμφωνία που περιγράφεται για την περίοδο 2026–2045 προβλέπει σημαντικές ποσότητες αμερικανικού φυσικού αερίου προς την Τουρκία.
Εφόσον οι προβλεπόμενες ποσότητες και οι όροι παράδοσης επιβεβαιώνονται από τα συμβατικά κείμενα, πρόκειται για μια συνεργασία με δυνατότητα να επηρεάσει τις εμπορικές ροές προς τα Βαλκάνια.
Στο παιχνίδι προστίθεται και η αυστραλιανή Woodside Energy, με το αμερικανικό έργο Louisiana LNG, καθώς και διεθνείς ενεργειακοί κολοσσοί όπως η Shell και η TotalEnergies, που διαθέτουν χαρτοφυλάκια αμερικανικού LNG και δραστηριοποιούνται στις διεθνείς αγορές.
Η εικόνα είναι σαφής ως προς τη στρατηγική: η Τουρκία θέλει να εξασφαλίσει μακροχρόνιες προμήθειες, να αξιοποιήσει τις υποδομές της και να διεκδικήσει μεγαλύτερο ρόλο στη διανομή φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.
Χρειάζεται, πάντως, μια ουσιώδης διευκρίνιση: άλλο η ύπαρξη εμπορικών σχέσεων και συμφωνιών για LNG και άλλο η επιβεβαίωση ότι συγκεκριμένες ποσότητες θα διοχετεύονται πράγματι σε τρίτες χώρες μέσω συγκεκριμένων διαδρομών.
Δύο διάδρομοι, ένας μεγάλος ανταγωνισμός
Ο ελληνικός Κάθετος Διάδρομος φιλοδοξεί να συνδέσει τις υποδομές εισαγωγής LNG της Ελλάδας με τις αγορές της Νοτιοανατολικής και Ανατολικής Ευρώπης.
Η Ρεβυθούσα, ο σταθμός LNG της Αλεξανδρούπολης και ο ελληνοβουλγαρικός αγωγός IGB αποτελούν βασικά στοιχεία αυτής της προσπάθειας.
Η στρατηγική της Αθήνας είναι να αξιοποιήσει τη γεωγραφική θέση και τις υποδομές της χώρας, ώστε το αμερικανικό LNG να φτάνει μέσω Ελλάδας στη Βουλγαρία, στη Ρουμανία, στη Μολδαβία και, υπό τις κατάλληλες συνθήκες και διασυνδέσεις, στην Ουκρανία.
Απέναντι βρίσκεται η τουρκική διαδρομή, με τις υποδομές LNG της γειτονικής χώρας, το δίκτυο αγωγών και τις εμπορικές συμφωνίες της BOTAŞ.
Η Τουρκία επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση της στις περιφερειακές αγορές, ενώ η δυνατότητα επαναδιάθεσης LNG δημιουργεί εμπορικές ευκαιρίες.
Ο ανταγωνισμός δεν σημαίνει ότι οι δύο διαδρομές είναι απολύτως εναλλακτικές σε κάθε περίπτωση.
Οι αγωγοί, οι διαθέσιμες δυναμικότητες, οι τιμές, τα τέλη μεταφοράς και οι συμβατικές δεσμεύσεις καθορίζουν ποια διαδρομή είναι εμπορικά ελκυστικότερη για κάθε φορτίο.
Ωστόσο, η βασική σύγκρουση συμφερόντων είναι υπαρκτή: όποιος ελέγχει τις υποδομές και εξασφαλίζει τις εμπορικές ροές αποκτά ισχυρότερη θέση στη διαπραγμάτευση με τους προμηθευτές και τους καταναλωτές.
Και αυτή η θέση έχει οικονομική και πολιτική αξία.
Tι πραγματικά συνέβη;
Εν προκειμένω αξίζει να διερωτηθούμε για το τι πραγματικά συνέβη, χωρίς να χρειάζεται να καταφύγουμε σε ανεπιβεβαίωτες θεωρίες.
Οι εταιρείες που εμπορεύονται αμερικανικό LNG επιδιώκουν να διαθέτουν όσο το δυνατόν περισσότερες επιλογές για την πώληση των φορτίων τους.
Η ύπαρξη πολλών διαδρομών προς την Ευρώπη ενισχύει την ευελιξία τους και δημιουργεί ανταγωνισμό.
Για τους προμηθευτές, η Ελλάδα δεν είναι υποχρεωτικά η μοναδική πύλη προς την Ευρώπη.
Για την Τουρκία, αντίστοιχα, η διεκδίκηση μεγαλύτερου ρόλου στη διαμετακόμιση και στην εμπορία φυσικού αερίου αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής.
Επομένως, είναι εύλογο να υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις και ανταγωνιστικές επιδιώξεις στους επιχειρηματικούς κύκλους που δραστηριοποιούνται στην αγορά του LNG.
Το διακύβευμα είναι σημαντικό: αν ο Κάθετος Διάδρομος δεν αποκτήσει σταθερές εμπορικές ροές, ανταγωνιστικές χρεώσεις και επαρκή δυναμικότητα, η ελληνική φιλοδοξία για έναν ισχυρό ενεργειακό κόμβο μπορεί να αποδειχθεί λιγότερο αποδοτική από όσο προσδοκά η Αθήνα.
Αντίστροφα, εάν οι ελληνικές υποδομές προσφέρουν αξιόπιστη και ανταγωνιστική πρόσβαση στις περιφερειακές αγορές, η χώρα μπορεί να ενισχύσει τη θέση της ανεξάρτητα από την τουρκική κινητικότητα.
Συνεπώς, διπλωματικοί κύκλοι που έχουν συμφέροντα στην τουρκική ενεργειακή διαδρομή θα μπορούσαν να βλέπουν αρνητικά μια ισχυρή ελληνική παρουσία στη διακίνηση του αμερικανικού LNG.
Αυτοί οι κύκλοι μπορεί να φρόντισαν να δοθούν στη δημοσιότητα τα επιβαρυντικά SMS για οικονομικές ατασθαλίες που φέρεται να αφορούν τη Guilfoyle, χρησιμοποιώντας ως πολιορκητικό κριό τη Wall Street Journal.
Φυσικά, για να τεκμηριωθεί μια τέτοια σύνδεση, θα έπρεπε να υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία που να αποδεικνύουν ποιος διοχέτευσε τις πληροφορίες, με ποια κίνητρα και αν υπήρξε οποιαδήποτε συνεννόηση με επιχειρηματικούς ή διπλωματικούς παράγοντες που δραστηριοποιούνται στην Τουρκία.
Το σίγουρο είναι πως το ενεργειακό παιχνίδι στην Ανατολική Μεσόγειο και στα Βαλκάνια είναι πολύ πιο σύνθετο από μια απλή αντιπαράθεση Αθήνας – Άγκυρας.
Αμερικανικές εταιρείες, διεθνείς εμπορικοί οίκοι, διαχειριστές υποδομών και κυβερνήσεις έχουν διαφορετικές προτεραιότητες, οι οποίες άλλοτε συμπίπτουν και άλλοτε συγκρούονται.
Και ίσως στο μέλλον να υπάρξουν και άλλες Guilfoyle - ένθεν κακείθεν…
Tom... και εσύ;
Chevalier Noir
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών