Τα στοιχεία που παρουσίασε αποτυπώνουν το μέγεθος της οικονομικής βαρύτητας της πρωτεύουσας
Τον κομβικό ρόλο της Αθήνας στην ελληνική οικονομία, αλλά και τις προκλήσεις που προκύπτουν από τη μεγάλη συγκέντρωση πληθυσμού, επενδύσεων και επιχειρηματικής δραστηριότητας στην πρωτεύουσα, ανέδειξε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας.
Μιλώντας στο συνέδριο «Διάλογοι για την Αθήνα», ο κ. Στουρνάρας χαρακτήρισε την Αθήνα τον σημαντικότερο οικονομικό πόλο της χώρας, επισημαίνοντας ότι η σημερινή της θέση αποτελεί συνέχεια μιας μακράς ιστορικής πορείας, κατά την οποία η πόλη ανέπτυξε ισχυρούς οικονομικούς και θεσμικούς μηχανισμούς.
Τα στοιχεία που παρουσίασε αποτυπώνουν το μέγεθος της οικονομικής βαρύτητας της πρωτεύουσας. Η Αττική παράγει σχεδόν το μισό της εθνικής Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας, διαθέτει το υψηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ, περίπου 30.000 ευρώ έναντι 21.000 ευρώ σε επίπεδο χώρας, ενώ συγκεντρώνει περίπου το ένα τρίτο των ακαθάριστων εθνικών επενδύσεων πάγιου κεφαλαίου. Παράλληλα, στην Αττική αντιστοιχεί σχεδόν το 40% της συνολικής απασχόλησης στην Ελλάδα.
Ιδιαίτερη ώθηση στην οικονομία της Αθήνας δίνουν ο τουρισμός και οι επενδύσεις, με την πρωτεύουσα να έχει εξελιχθεί σε αυτοτελή διεθνή τουριστικό προορισμό. Το 2025 η Αττική ήταν η περιφέρεια με τη μεγαλύτερη επισκεψιμότητα στην Ελλάδα, ενώ οι ταξιδιωτικές εισπράξεις ήταν αυξημένες κατά 125,3% σε σχέση με το 2019 και οι επισκέψεις κατά 63,8%.
Η τουριστική και επενδυτική ανάπτυξη, ωστόσο, δημιουργεί παράλληλα σημαντικές πιέσεις. Η αυξημένη ζήτηση επιβαρύνει την αγορά κατοικίας, τις μεταφορές, την ενέργεια και τις αστικές υποδομές. Ενδεικτικά, οι τιμές των διαμερισμάτων στην Αθήνα αυξήθηκαν κατά 6,6% το 2025, ενώ το δεύτερο τρίμηνο του 2026 η ετήσια άνοδος διαμορφώθηκε σε 5%.
Ο κ. Στουρνάρας υπογράμμισε ότι οι συγκεκριμένες πιέσεις δεν αποτελούν μόνο κοινωνικό ζήτημα, αλλά έχουν και σαφή οικονομική διάσταση, καθώς το υψηλό κόστος κατοικίας και οι δυσκολίες στις μετακινήσεις επηρεάζουν την κινητικότητα των εργαζομένων, το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων και τελικά την παραγωγικότητα της πόλης.
Για τον λόγο αυτό, απαιτείται ένας νέος κύκλος παραγωγικών επενδύσεων. Στο επίκεντρο θα πρέπει να βρεθούν οι μεταφορές, οι ψηφιακές και ενεργειακές υποδομές, τα δίκτυα ύδρευσης και διαχείρισης αποβλήτων, τα αντιπλημμυρικά έργα, το αστικό πράσινο, αλλά και η ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών.
Όπως σημείωσε, οι υποδομές δεν πρέπει απλώς να ακολουθούν την οικονομική ανάπτυξη, αλλά να σχεδιάζονται εγκαίρως ώστε να τη στηρίζουν. Οι επενδύσεις αυτές μπορούν να μειώσουν το λειτουργικό κόστος της πόλης, να ενισχύσουν την ανθεκτικότητά της, να αυξήσουν την παραγωγικότητα και να καταστήσουν την Αθήνα πιο ελκυστική για επιχειρήσεις, επενδύσεις και ανθρώπινο κεφάλαιο.
Παράλληλα, ο διοικητής της ΤτΕ προειδοποίησε εμμέσως ότι η ισχυρή συγκέντρωση οικονομικής δραστηριότητας στην Αττική μπορεί να διευρύνει τις περιφερειακές ανισότητες, εάν τα οφέλη της ανάπτυξης παραμείνουν γεωγραφικά περιορισμένα. Ως εκ τούτου, η δυναμική της πρωτεύουσας θα πρέπει να μεταδίδεται και στην υπόλοιπη χώρα μέσω ισχυρότερων διαπεριφερειακών αλυσίδων αξίας, διάχυσης τεχνολογίας και γνώσης και καλύτερης πρόσβασης των επιχειρήσεων της περιφέρειας σε χρηματοδότηση και διεθνείς αγορές.
Ο κ. Στουρνάρας έκανε, τέλος, έναν παραλληλισμό με την αρχαία Αθήνα, επισημαίνοντας ότι η οικονομική της ακμή στηρίχθηκε στην καινοτομία, την εξειδίκευση, την αξιοποίηση των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων, την εξωστρέφεια, την ασφάλεια δικαίου και τη δημιουργία ισχυρών οικονομικών θεσμών.
Σήμερα, το ζητούμενο είναι η Αθήνα να αξιοποιήσει τα αντίστοιχα σύγχρονα πλεονεκτήματά της —το ανθρώπινο κεφάλαιο, τα πανεπιστήμια, την επιχειρηματικότητα, τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, την τεχνολογία και τις επενδύσεις— ώστε να περάσει σε ένα πιο παραγωγικό και καινοτόμο μοντέλο ανάπτυξης.
Η πρόκληση, σύμφωνα με τον διοικητή της ΤτΕ, δεν είναι να υπάρχει απλώς μια ισχυρή Αθήνα, αλλά μια ανταγωνιστική και εξωστρεφής πρωτεύουσα που θα λειτουργεί ως μοχλός παραγωγικής αναβάθμισης ολόκληρης της ελληνικής οικονομίας.
www.bankingnews.gr
Μιλώντας στο συνέδριο «Διάλογοι για την Αθήνα», ο κ. Στουρνάρας χαρακτήρισε την Αθήνα τον σημαντικότερο οικονομικό πόλο της χώρας, επισημαίνοντας ότι η σημερινή της θέση αποτελεί συνέχεια μιας μακράς ιστορικής πορείας, κατά την οποία η πόλη ανέπτυξε ισχυρούς οικονομικούς και θεσμικούς μηχανισμούς.
Τα στοιχεία που παρουσίασε αποτυπώνουν το μέγεθος της οικονομικής βαρύτητας της πρωτεύουσας. Η Αττική παράγει σχεδόν το μισό της εθνικής Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας, διαθέτει το υψηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ, περίπου 30.000 ευρώ έναντι 21.000 ευρώ σε επίπεδο χώρας, ενώ συγκεντρώνει περίπου το ένα τρίτο των ακαθάριστων εθνικών επενδύσεων πάγιου κεφαλαίου. Παράλληλα, στην Αττική αντιστοιχεί σχεδόν το 40% της συνολικής απασχόλησης στην Ελλάδα.
Ιδιαίτερη ώθηση στην οικονομία της Αθήνας δίνουν ο τουρισμός και οι επενδύσεις, με την πρωτεύουσα να έχει εξελιχθεί σε αυτοτελή διεθνή τουριστικό προορισμό. Το 2025 η Αττική ήταν η περιφέρεια με τη μεγαλύτερη επισκεψιμότητα στην Ελλάδα, ενώ οι ταξιδιωτικές εισπράξεις ήταν αυξημένες κατά 125,3% σε σχέση με το 2019 και οι επισκέψεις κατά 63,8%.
Η τουριστική και επενδυτική ανάπτυξη, ωστόσο, δημιουργεί παράλληλα σημαντικές πιέσεις. Η αυξημένη ζήτηση επιβαρύνει την αγορά κατοικίας, τις μεταφορές, την ενέργεια και τις αστικές υποδομές. Ενδεικτικά, οι τιμές των διαμερισμάτων στην Αθήνα αυξήθηκαν κατά 6,6% το 2025, ενώ το δεύτερο τρίμηνο του 2026 η ετήσια άνοδος διαμορφώθηκε σε 5%.
Ο κ. Στουρνάρας υπογράμμισε ότι οι συγκεκριμένες πιέσεις δεν αποτελούν μόνο κοινωνικό ζήτημα, αλλά έχουν και σαφή οικονομική διάσταση, καθώς το υψηλό κόστος κατοικίας και οι δυσκολίες στις μετακινήσεις επηρεάζουν την κινητικότητα των εργαζομένων, το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων και τελικά την παραγωγικότητα της πόλης.
Για τον λόγο αυτό, απαιτείται ένας νέος κύκλος παραγωγικών επενδύσεων. Στο επίκεντρο θα πρέπει να βρεθούν οι μεταφορές, οι ψηφιακές και ενεργειακές υποδομές, τα δίκτυα ύδρευσης και διαχείρισης αποβλήτων, τα αντιπλημμυρικά έργα, το αστικό πράσινο, αλλά και η ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών.
Όπως σημείωσε, οι υποδομές δεν πρέπει απλώς να ακολουθούν την οικονομική ανάπτυξη, αλλά να σχεδιάζονται εγκαίρως ώστε να τη στηρίζουν. Οι επενδύσεις αυτές μπορούν να μειώσουν το λειτουργικό κόστος της πόλης, να ενισχύσουν την ανθεκτικότητά της, να αυξήσουν την παραγωγικότητα και να καταστήσουν την Αθήνα πιο ελκυστική για επιχειρήσεις, επενδύσεις και ανθρώπινο κεφάλαιο.
Παράλληλα, ο διοικητής της ΤτΕ προειδοποίησε εμμέσως ότι η ισχυρή συγκέντρωση οικονομικής δραστηριότητας στην Αττική μπορεί να διευρύνει τις περιφερειακές ανισότητες, εάν τα οφέλη της ανάπτυξης παραμείνουν γεωγραφικά περιορισμένα. Ως εκ τούτου, η δυναμική της πρωτεύουσας θα πρέπει να μεταδίδεται και στην υπόλοιπη χώρα μέσω ισχυρότερων διαπεριφερειακών αλυσίδων αξίας, διάχυσης τεχνολογίας και γνώσης και καλύτερης πρόσβασης των επιχειρήσεων της περιφέρειας σε χρηματοδότηση και διεθνείς αγορές.
Ο κ. Στουρνάρας έκανε, τέλος, έναν παραλληλισμό με την αρχαία Αθήνα, επισημαίνοντας ότι η οικονομική της ακμή στηρίχθηκε στην καινοτομία, την εξειδίκευση, την αξιοποίηση των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων, την εξωστρέφεια, την ασφάλεια δικαίου και τη δημιουργία ισχυρών οικονομικών θεσμών.
Σήμερα, το ζητούμενο είναι η Αθήνα να αξιοποιήσει τα αντίστοιχα σύγχρονα πλεονεκτήματά της —το ανθρώπινο κεφάλαιο, τα πανεπιστήμια, την επιχειρηματικότητα, τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, την τεχνολογία και τις επενδύσεις— ώστε να περάσει σε ένα πιο παραγωγικό και καινοτόμο μοντέλο ανάπτυξης.
Η πρόκληση, σύμφωνα με τον διοικητή της ΤτΕ, δεν είναι να υπάρχει απλώς μια ισχυρή Αθήνα, αλλά μια ανταγωνιστική και εξωστρεφής πρωτεύουσα που θα λειτουργεί ως μοχλός παραγωγικής αναβάθμισης ολόκληρης της ελληνικής οικονομίας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών