Σε μια νέα περίοδο δημοσιονομικής αβεβαιότητας εισέρχεται η Ευρώπη, με τη Γαλλία να βρίσκεται στο επίκεντρο των φόβων για μια νέα κρίση χρέους.
Ο νομπελίστας οικονομολόγος, Paul Krugman κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, προειδοποιώντας ότι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης ενδέχεται να έχει γίνει «πολύ μεγάλη για να διασωθεί» από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ).
Τα αυξανόμενα βάρη εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους, τα υψηλά ελλείμματα και η πολιτική δυσκολία επιβολής μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής εντείνουν την ανησυχία, ξυπνώντας μνήμες από την κρίση χρέους της Ευρωζώνης την περίοδο 2009-2012.
Σε αναβρασμό η Γαλλία
Οι φοιτητικές κινητοποιήσεις για την υποχρηματοδότηση της εκπαίδευσης συνεχίζουν να προκαλούν αναταραχή στη Γαλλία, την ώρα που ο πρωθυπουργός Sébastien Lecornu δίνει μάχη για να εξασφαλίσει την έγκριση ενός αμφιλεγόμενου προϋπολογισμού για το 2027, ο οποίος προβλέπει μέτρα δημοσιονομικής προσαρμογής ύψους δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Σε ανάρτησή του στο ιστολόγιό του στην πλατφόρμα Substack, ο Krugman υποστήριξε ότι η Γαλλία ακολουθεί μια «δημοσιονομικά μη βιώσιμη πορεία», καθώς επιβαρύνεται με αυξανόμενες δαπάνες για τόκους επί του δημόσιου χρέους της, ενώ τα μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα επιδεινώνουν τον ήδη υψηλό λόγο χρέους προς ΑΕΠ.
Ένα βασικό πρόβλημα, όπως υποστήριξε, είναι η αδυναμία της χώρας να αντιμετωπίσει το σχετικά χαμηλό όριο ηλικίας συνταξιοδότησης, την ώρα που ο πληθυσμός γερνά.
«Η εξάρτηση της Γαλλίας από το ευρώ σημαίνει ότι είναι πολύ εύκολο να φανταστεί κανείς πώς αυτή η απώλεια εμπιστοσύνης θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μια άσχημη κρίση. Έχουμε ξαναδεί αυτό το έργο την περίοδο 2009-2012, πρώτα στην Ελλάδα και στη συνέχεια στην Πορτογαλία, την Ισπανία και την Ιταλία», έγραψε ο Krugman, αναφερόμενος στην κρίση κρατικού χρέους που οδήγησε σε εκτεταμένες παρεμβάσεις της ΕΚΤ.
«Αρχικά, οι επενδυτές σταματούν να αγοράζουν τα ομόλογα μιας χώρας της Ευρωζώνης, δημιουργώντας τον κίνδυνο να αναγκαστεί η κυβέρνηση να κηρύξει στάση πληρωμών, επειδή απλώς δεν διαθέτει τα χρήματα για να καταβάλει τους τόκους και να αποπληρώσει το κεφάλαιο του χρέους της. Ο φόβος της χρεοκοπίας οδηγεί στη συνέχεια σε ακόμη μεγαλύτερη φυγή κεφαλαίων, γεγονός που εντείνει τους φόβους για αθέτηση πληρωμών και αυξάνει τα επιτόκια. Έτσι, ο φαύλος κύκλος βαθαίνει».
Πολύ δαπανηρή, η διάσωση της Γαλλίας
Η περίφημη διαβεβαίωση του τότε προέδρου της ΕΚΤ, Mario Draghi, το 2012, ότι η Τράπεζα θα έκανε «ό,τι χρειαστεί» για να αποτρέψει τις χρεοκοπίες κρατών, έγινε ευρέως αποδεκτή, σε μεγάλο βαθμό επειδή οι χώρες της νότιας Ευρώπης προχώρησαν σε «μαζικές περικοπές δαπανών», σημείωσε ο Krugman.
Μια διάσωση της Γαλλίας θα ήταν «εξαιρετικά δαπανηρή» για την ΕΚΤ και θα προκαλούσε πολιτικές αντιπαραθέσεις, όσο η χώρα απομακρύνεται «ακόμη περισσότερο από τη δημοσιονομική υπευθυνότητα», συνέχισε.
«Η Γαλλία ενδέχεται να έχει περάσει το όριο από το "πολύ μεγάλη για να αποτύχει" στο "πολύ μεγάλη για να διασωθεί". Με λίγα λόγια, είναι πολύ εύκολο να περιγράψει κανείς ένα πραγματικά εφιαλτικό σενάριο για μια γαλλική κρίση, η οποία θα προκαλούσε βαθύ διχασμό στην Ευρώπη», έγραψε.
Η γαλλική κυβέρνηση πρέπει να «παρουσιάσει κάτι αξιόπιστο»
Μιλώντας στο CNBC την Παρασκευή, ο πρώην επικεφαλής της ΕΚΤ, Jean-Claude Trichet, κάλεσε τους πολιτικούς να καταλήξουν σε συμβιβασμό, προκειμένου να μειωθεί το έλλειμμα της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο Trichet, ο οποίος ηγήθηκε της ΕΚΤ από το 2004 έως το 2011, δήλωσε: «Η ευθύνη βρίσκεται πλέον στην πλευρά της γαλλικής κυβέρνησης και του κοινοβουλίου, τα οποία έχουν πολλή και δύσκολη δουλειά μπροστά τους».
«Φυσικά, εάν υπάρξει αποσταθεροποίηση, υπάρχουν πολλά διαθέσιμα εργαλεία, τα οποία έχουν αποδειχθεί εξαιρετικά αποτελεσματικά στο παρελθόν. Και, βεβαίως, έχω βιώσει μια τέτοια περίοδο κατά τη διάρκεια της δικής μου θητείας», δήλωσε ο πρώην διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας στο CNBC.
Στα εργαλεία αυτά περιλαμβάνονται ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) και, στο πλέον ακραίο ενδεχόμενο, το Μέσο Προστασίας της Μετάδοσης (Transmission Protection Instrument – TPI) της ΕΚΤ. Πρόκειται για ένα μέτρο που οριστικοποιήθηκε το 2022 και δεν έχει χρησιμοποιηθεί μέχρι σήμερα, με στόχο τη διασφάλιση της σταθερότητας των αγορών σε περιόδους κατακερματισμού της Ευρωζώνης.
Για να υπάρξει παρέμβαση, θα πρέπει η γαλλική κυβέρνηση να απευθυνθεί στην ΕΚΤ και να ζητήσει βοήθεια, κάτι που, σύμφωνα με τον Trichet, δεν θεωρεί επί του παρόντος αναγκαίο.
«Η σύστασή μου προς όλες τις πολιτικές δυνάμεις στη Γαλλία, και γνωρίζετε ότι η κατάσταση είναι περίπλοκη ενόψει των πολιτικών προετοιμασιών για τις προεδρικές εκλογές, είναι να επιδείξουν όλες υπευθυνότητα υπό αυτές τις συνθήκες».
«Όλες οι πολιτικές δυνάμεις, ανεξάρτητα από τις θέσεις τους, πρέπει να καταλάβουν ότι έχει έρθει η ώρα να αποδείξουν πως η Γαλλία, ως συμμετέχουσα στις αγορές, είναι υπεύθυνη».
«Τις καλώ, φυσικά, να διεξαγάγουν τις συζητήσεις τους όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά και να αποδείξουν ότι μπορούν να καταλήξουν σε μια αξιόπιστη λύση. Αυτό, βεβαίως, αποτελεί μία από τις προϋποθέσεις για την ενεργοποίηση του TPI», δήλωσε.
Ο Trichet ανέφερε ότι η δική του εμπειρία από την κρίση κρατικού χρέους τού έχει δείξει πως «πρέπει πρώτα να βοηθήσεις τον εαυτό σου, διότι δεν μπορούμε να πετύχουμε εάν δεν πείσεις ο ίδιος τους συμμετέχοντες στις αγορές, τους επενδυτές και τους αποταμιευτές ότι είσαι αξιόπιστος».
«Φυσικά, πρέπει να πείσεις και την ίδια τη χώρα ότι κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Αυτό είναι αυτονόητο. Αυτή, εάν καταλαβαίνω σωστά, είναι και η πεποίθηση του διοικητή της Τράπεζας της Γαλλίας και της γαλλικής κυβέρνησης», πρόσθεσε.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών