Ο Economist σημαίνει συναγερμό για την κατάρρευση των κρατικών ομολόγων – Το ενεργειακό σοκ, το «ματωμένο» 550 δισ. της ΑΙ και ο τρόμος μιας συστημικής παράλυσης στην ΕΚΤ
Η αλαζονεία του ανεπτυγμένου κόσμου βρίσκεται στα πρόθυρα μιας πρωτοφανούς συντριβής.
Οι τραπεζίτες συνήθιζαν να διακηρύσσουν με αυτοπεποίθηση πως τα κράτη, σε αντίθεση με τις ιδιωτικές επιχειρήσεις, δεν πτωχεύουν ποτέ.
Η ψευδαίσθηση αυτή κατέρρευσε πάταγο τη δεκαετία του 1980, όταν ένα σαρωτικό κύμα χρεοκοπιών σάρωσε τη Λατινική Αμερική.
Σήμερα, λέει ο Economist, τα εφιαλτικά σημάδια μιας ανάλογης—αλλά πολύ ισχυρότερης—χρηματοπιστωτικής λαίλαπας πυκνώνουν απειλητικά πάνω από τις πλούσιες οικονομίες του πλανήτη.
Πριν από μόλις πέντε χρόνια, το κόστος δανεισμού ήταν σχεδόν μηδενικό, κάνοντας το δημόσιο χρέος να μοιάζει με ανέξοδο παιχνίδι.
Σήμερα, η εικόνα έχει μετατραπεί σε πλήρη εφιάλτη.
Καθώς οι επενδυτές ξεφορτώνονται μαζικά τα κρατικά ομόλογα, οι μεγαλύτερες κυβερνήσεις της Δύσης καλούνται να πληρώσουν επιτόκια που δεν έχουν παρατηρηθεί από τη δεκαετία του 1990 ή του 2000.
Με το δημόσιο χρέος των ανεπτυγμένων κρατών ως ποσοστό του ΑΕΠ να έχει διπλασιαστεί σε σχέση με τις αρχές του αιώνα, η πίεση στους κρατικούς προϋπολογισμούς λαμβάνει καταστροφικές διαστάσεις.
Ήδη πριν από τη νέα αυτή μαζική φυγή κεφαλαίων, οι εκτιμήσεις έδειχναν ότι οι κυβερνήσεις θα δαπανούσαν φέτος το 8% των φορολογικών εσόδων τους αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση των τόκων.
Την ίδια ώρα, η δημογραφική γήρανση και ο αυξανόμενος κίνδυνος πολεμικών συρράξεων απαιτούν γιγαντιαία κονδύλια.
Καθώς οι κυβερνήσεις συνεχίζουν να δανείζονται αλόγιστα, το κόστος αναχρηματοδότησης του παλαιού χρέους εκτοξεύεται, οδηγώντας με μαθηματική ακρίβεια σε μια αναπόφευκτη εξέγερση των αγορών.
Ο τεχνολογικός Αρμαγεδδών
Κατ’ ειρωνεία ης τύχης, μέρος αυτής της αναταραχής τροφοδοτείται από την αλματώδη ανάπτυξη των ΗΠΑ.
Η αμερικανική οικονομία καταγράφει ισχυρούς ρυθμούς αύξησης άνω του 3%, με χαμηλή ανεργία και υψηλή παραγωγικότητα.
Ωστόσο, η φρενίτιδα γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη δημιουργεί μια νέα, ασύμμετρη απειλή.
Οι αμερικανικοί κολοσσοί της Silicon Valley, στην προσπάθειά τους να χρηματοδοτήσουν κέντρα δεδομένων και υποδομές AI, εισβάλλουν επιθετικά στις αγορές ομολόγων, ανταγωνιζόμενοι ευθέως τα ίδια τα κράτη για την εξασφάλιση κεφαλαίων.
Μάλιστα, πρόσφατη μελέτη τεσσάρων οικονομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αποκάλυψε μια κρυφή «ωρολογιακή βόμβα».
Οι αμερικανικοί τεχνολογικοί κολοσσοί εκδίδουν σε μαζική κλίμακα ομόλογα σε ευρώ, τα λεγόμενα «reverse Yankees», προκειμένου να χρηματοδοτήσουν τις επενδύσεις τους στις ΗΠΑ.
Μέχρι το πρώτο μισό του έτους, είχαν ήδη διοχετεύσει στην ευρωπαϊκή αγορά 40 δισεκατομμύρια ευρώ σε τέτοια ομόλογα, καλύπτοντας το ένα δέκατο των νέων εκδόσεων, με την Amazon να καταγράφει ιστορικό ρεκόρ με έκδοση 14 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Στις ΗΠΑ, οι νέες εκδόσεις χρέους των Big Tech για την τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να φτάσουν έως και τα 550 δισεκατομμύρια δολάρια φέτος.
Αυτό σημαίνει ότι για κάθε τέσσερα δολάρια νέου αμερικανικού δημοσίου χρέους, αναλογεί ένα δολάριο νέου χρέους των τεχνολογικών κολοσσών.
Η επιθετική αυτή διεκδίκηση κεφαλαίων αναγκάζει τις κυβερνήσεις να προσφέρουν όλο και υψηλότερες αποδόσεις για να προσελκύσουν αγοραστές, εκτινάσσοντας το κόστος δανεισμού για ολόκληρο τον πλανήτη.
Γεωπολιτικός τρόμος, λαϊκισμός και η απειλή του Πληθωρισμού
Η πίεση αυτή επιδεινώνεται δραματικά από τις γεωπολιτικές αναταράξεις.
Το ενεργειακό σοκ από τον πόλεμο στο Ιράν αναζωπυρώνει τον πληθωρισμό, ενώ ο λαϊκισμός υπονομεύει την εμπιστοσύνη στους οικονομικούς θεσμούς.
Στις ΗΠΑ, ο Donald Trump αναρωτήθηκε πρόσφατα αν ο πληθωρισμός θα μπορούσε να μειώσει τα χρέη «πολύ γρήγορα», ενώ εξαπέλυσε εκ νέου επιθέσεις κατά της Ομοσπονδιακής Τράπεζας.
Στη Γαλλία, ο Jean-Luc Mélenchon κατηγόρησε παράλογα τον διοικητή της Τράπεζας της Γαλλίας για προδοσία.
Οι επενδυτές βλέπουν πλέον ξεκάθαρα τον κίνδυνο οι κυβερνήσεις να καταφύγουν στον πληθωρισμό για να δημεύσουν την αξία των αποταμιεύσεών τους.
Αν και οι ΗΠΑ προστατεύονται προσωρινά από το καθεστώς του δολαρίου ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος —παρά το μη βιώσιμο ετήσιο έλλειμμα του 6% του ΑΕΠ— η δημοσιονομική κρίση είναι απλώς θέμα χρόνου.
Στην Ιαπωνία, αν και η απόδοση του δεκαετούς ομολόγου ξεπέρασε το 3% για πρώτη φορά από το 1996, το χρέος συγκρατείται προσωρινά λόγω του πληθωρισμού.
Ωστόσο, αν οι Ιάπωνες επενδυτές αρχίσουν να ρευστοποιούν τα τεράστια περιουσιακά τους στοιχεία στο εξωτερικό, το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα θα δεχθεί συντριπτικό πλήγμα.
Στο «χείλος του γκρεμού» η Ευρώπη
Η Ευρώπη αποτελεί το πιο αδύναμο σημείο της παγκόσμιας αλυσίδας.
Χωρίς την αναπτυξιακή ώθηση της Αμερικής, η Γηραιά Ήπειρος πλήττεται από τις υψηλές τιμές καυσίμων, ενώ ένας βαρύς χειμώνας εγκυμονεί τον κίνδυνο ελλείψεων σε υγροποιημένο φυσικό αέριο.
Ενώ η Γερμανία, οι Σκανδιναβικές χώρες και η Ελβετία διατηρούν υγιή δημοσιονομικά, η Βρετανία, η Ιταλία και κυρίως η Γαλλία βουλιάζουν.
Η Βρετανία εξακολουθεί να βλέπει το χρέος της να αυξάνεται, καθώς οι πολιτικοί αναβάλλουν συνεχώς τις αναγκαίες περικοπές.
Η Ιταλία, με χρέος στο εφιαλτικό 129% του ΑΕΠ, παραμένει έρμαιο ενός αιφνίδιου κύματος πανικού. Όμως η μεγαλύτερη απειλή ακούει στο όνομα Γαλλία.
Με δημοσιονομικό έλλειμμα στο 5,4% του ΑΕΠ και ένα κοινοβούλιο ανίκανο να εγκρίνει έστω και ελάχιστες περικοπές εν μέσω φοιτητικών διαδηλώσεων, η χώρα βρίσκεται σε πλήρη αδιέξοδο.
Αν η Γαλλία αναχρηματοδοτούσε το χρέος της με τις τρέχουσες αποδόσεις των πενταετών ομολόγων, θα απαιτούνταν δημοσιονομική σύσφιγξη άνω του 4% του ΑΕΠ απλά και μόνο για να σταθεροποιηθεί το χρέος.
Η διαφορά απόδοσης των γαλλικών ομολόγων σε σχέση με τα γερμανικά διευρύνθηκε στις 1,5 ποσοστιαίες μονάδες, φτάνοντας στα επίπεδα της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους.
Η προοπτική των προεδρικών εκλογών του 2027 εντείνει τον τρόμο. Παρά τις δεσμεύσεις της Marine Le Pen για μείωση των δαπανών κατά 3% του ΑΕΠ έως το 2032, οι υποσχέσεις της για μείωση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης ακυρώνουν κάθε δημοσιονομική σοβαρότητα. Μια μαζική φυγή επενδυτών από τα γαλλικά ομόλογα θεωρείται πλέον πιθανή.
Σε περίπτωση ολοκληρωτικής κρίσης, η γαλλική κυβέρνηση ενδέχεται να απαιτήσει πακέτο διάσωσης από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Σε μια τέτοια αναμέτρηση νεύρων, ένας λαϊκιστής πρόεδρος στη Γαλλία θα υποχρέωνε την ΕΚΤ σε υποχώρηση, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση αδυνατεί να επιβιώσει χωρίς τη Γαλλία.
Την ίδια στιγμή, το κόστος ασφάλισης του γαλλικού χρέους έχει εκτοξευθεί, επιβεβαιώνοντας ότι η χρεοκοπία δεν αποτελεί πλέον αδιανόητο σενάριο για τις αγορές.
Μέσα σε αυτό το ήδη έκρυθμο περιβάλλον, η αβεβαιότητα γύρω από τις φήμες ενδεχόμενης πρόωρης παραίτησης της Christine Lagarde προκαλεί έντονο εκνευρισμό.
Ο Ιταλός υπουργός Οικονομικών Giancarlo Giorgetti φέρεται να έχει πιέσει την πρόεδρο της ΕΚΤ να ξεκαθαρίσει άμεσα τις προθέσεις της, καθώς το τελευταίο που χρειάζεται η Ευρώπη εν μέσω μιας σαρωτικής θύελλας χρέους είναι μια κεντρική τράπεζα βυθισμένη στην εσωστρέφεια και την παράλυση.
www.bankingnews.gr
Οι τραπεζίτες συνήθιζαν να διακηρύσσουν με αυτοπεποίθηση πως τα κράτη, σε αντίθεση με τις ιδιωτικές επιχειρήσεις, δεν πτωχεύουν ποτέ.
Η ψευδαίσθηση αυτή κατέρρευσε πάταγο τη δεκαετία του 1980, όταν ένα σαρωτικό κύμα χρεοκοπιών σάρωσε τη Λατινική Αμερική.
Σήμερα, λέει ο Economist, τα εφιαλτικά σημάδια μιας ανάλογης—αλλά πολύ ισχυρότερης—χρηματοπιστωτικής λαίλαπας πυκνώνουν απειλητικά πάνω από τις πλούσιες οικονομίες του πλανήτη.
Πριν από μόλις πέντε χρόνια, το κόστος δανεισμού ήταν σχεδόν μηδενικό, κάνοντας το δημόσιο χρέος να μοιάζει με ανέξοδο παιχνίδι.
Σήμερα, η εικόνα έχει μετατραπεί σε πλήρη εφιάλτη.
Καθώς οι επενδυτές ξεφορτώνονται μαζικά τα κρατικά ομόλογα, οι μεγαλύτερες κυβερνήσεις της Δύσης καλούνται να πληρώσουν επιτόκια που δεν έχουν παρατηρηθεί από τη δεκαετία του 1990 ή του 2000.
Με το δημόσιο χρέος των ανεπτυγμένων κρατών ως ποσοστό του ΑΕΠ να έχει διπλασιαστεί σε σχέση με τις αρχές του αιώνα, η πίεση στους κρατικούς προϋπολογισμούς λαμβάνει καταστροφικές διαστάσεις.
Ήδη πριν από τη νέα αυτή μαζική φυγή κεφαλαίων, οι εκτιμήσεις έδειχναν ότι οι κυβερνήσεις θα δαπανούσαν φέτος το 8% των φορολογικών εσόδων τους αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση των τόκων.
Την ίδια ώρα, η δημογραφική γήρανση και ο αυξανόμενος κίνδυνος πολεμικών συρράξεων απαιτούν γιγαντιαία κονδύλια.
Καθώς οι κυβερνήσεις συνεχίζουν να δανείζονται αλόγιστα, το κόστος αναχρηματοδότησης του παλαιού χρέους εκτοξεύεται, οδηγώντας με μαθηματική ακρίβεια σε μια αναπόφευκτη εξέγερση των αγορών.
Ο τεχνολογικός Αρμαγεδδών
Κατ’ ειρωνεία ης τύχης, μέρος αυτής της αναταραχής τροφοδοτείται από την αλματώδη ανάπτυξη των ΗΠΑ.
Η αμερικανική οικονομία καταγράφει ισχυρούς ρυθμούς αύξησης άνω του 3%, με χαμηλή ανεργία και υψηλή παραγωγικότητα.
Ωστόσο, η φρενίτιδα γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη δημιουργεί μια νέα, ασύμμετρη απειλή.
Οι αμερικανικοί κολοσσοί της Silicon Valley, στην προσπάθειά τους να χρηματοδοτήσουν κέντρα δεδομένων και υποδομές AI, εισβάλλουν επιθετικά στις αγορές ομολόγων, ανταγωνιζόμενοι ευθέως τα ίδια τα κράτη για την εξασφάλιση κεφαλαίων.
Μάλιστα, πρόσφατη μελέτη τεσσάρων οικονομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αποκάλυψε μια κρυφή «ωρολογιακή βόμβα».
Οι αμερικανικοί τεχνολογικοί κολοσσοί εκδίδουν σε μαζική κλίμακα ομόλογα σε ευρώ, τα λεγόμενα «reverse Yankees», προκειμένου να χρηματοδοτήσουν τις επενδύσεις τους στις ΗΠΑ.
Μέχρι το πρώτο μισό του έτους, είχαν ήδη διοχετεύσει στην ευρωπαϊκή αγορά 40 δισεκατομμύρια ευρώ σε τέτοια ομόλογα, καλύπτοντας το ένα δέκατο των νέων εκδόσεων, με την Amazon να καταγράφει ιστορικό ρεκόρ με έκδοση 14 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Στις ΗΠΑ, οι νέες εκδόσεις χρέους των Big Tech για την τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να φτάσουν έως και τα 550 δισεκατομμύρια δολάρια φέτος.
Αυτό σημαίνει ότι για κάθε τέσσερα δολάρια νέου αμερικανικού δημοσίου χρέους, αναλογεί ένα δολάριο νέου χρέους των τεχνολογικών κολοσσών.
Η επιθετική αυτή διεκδίκηση κεφαλαίων αναγκάζει τις κυβερνήσεις να προσφέρουν όλο και υψηλότερες αποδόσεις για να προσελκύσουν αγοραστές, εκτινάσσοντας το κόστος δανεισμού για ολόκληρο τον πλανήτη.
Γεωπολιτικός τρόμος, λαϊκισμός και η απειλή του Πληθωρισμού
Η πίεση αυτή επιδεινώνεται δραματικά από τις γεωπολιτικές αναταράξεις.
Το ενεργειακό σοκ από τον πόλεμο στο Ιράν αναζωπυρώνει τον πληθωρισμό, ενώ ο λαϊκισμός υπονομεύει την εμπιστοσύνη στους οικονομικούς θεσμούς.
Στις ΗΠΑ, ο Donald Trump αναρωτήθηκε πρόσφατα αν ο πληθωρισμός θα μπορούσε να μειώσει τα χρέη «πολύ γρήγορα», ενώ εξαπέλυσε εκ νέου επιθέσεις κατά της Ομοσπονδιακής Τράπεζας.
Στη Γαλλία, ο Jean-Luc Mélenchon κατηγόρησε παράλογα τον διοικητή της Τράπεζας της Γαλλίας για προδοσία.
Οι επενδυτές βλέπουν πλέον ξεκάθαρα τον κίνδυνο οι κυβερνήσεις να καταφύγουν στον πληθωρισμό για να δημεύσουν την αξία των αποταμιεύσεών τους.
Αν και οι ΗΠΑ προστατεύονται προσωρινά από το καθεστώς του δολαρίου ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος —παρά το μη βιώσιμο ετήσιο έλλειμμα του 6% του ΑΕΠ— η δημοσιονομική κρίση είναι απλώς θέμα χρόνου.
Στην Ιαπωνία, αν και η απόδοση του δεκαετούς ομολόγου ξεπέρασε το 3% για πρώτη φορά από το 1996, το χρέος συγκρατείται προσωρινά λόγω του πληθωρισμού.
Ωστόσο, αν οι Ιάπωνες επενδυτές αρχίσουν να ρευστοποιούν τα τεράστια περιουσιακά τους στοιχεία στο εξωτερικό, το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα θα δεχθεί συντριπτικό πλήγμα.
Στο «χείλος του γκρεμού» η Ευρώπη
Η Ευρώπη αποτελεί το πιο αδύναμο σημείο της παγκόσμιας αλυσίδας.
Χωρίς την αναπτυξιακή ώθηση της Αμερικής, η Γηραιά Ήπειρος πλήττεται από τις υψηλές τιμές καυσίμων, ενώ ένας βαρύς χειμώνας εγκυμονεί τον κίνδυνο ελλείψεων σε υγροποιημένο φυσικό αέριο.
Ενώ η Γερμανία, οι Σκανδιναβικές χώρες και η Ελβετία διατηρούν υγιή δημοσιονομικά, η Βρετανία, η Ιταλία και κυρίως η Γαλλία βουλιάζουν.
Η Βρετανία εξακολουθεί να βλέπει το χρέος της να αυξάνεται, καθώς οι πολιτικοί αναβάλλουν συνεχώς τις αναγκαίες περικοπές.
Η Ιταλία, με χρέος στο εφιαλτικό 129% του ΑΕΠ, παραμένει έρμαιο ενός αιφνίδιου κύματος πανικού. Όμως η μεγαλύτερη απειλή ακούει στο όνομα Γαλλία.
Με δημοσιονομικό έλλειμμα στο 5,4% του ΑΕΠ και ένα κοινοβούλιο ανίκανο να εγκρίνει έστω και ελάχιστες περικοπές εν μέσω φοιτητικών διαδηλώσεων, η χώρα βρίσκεται σε πλήρη αδιέξοδο.
Αν η Γαλλία αναχρηματοδοτούσε το χρέος της με τις τρέχουσες αποδόσεις των πενταετών ομολόγων, θα απαιτούνταν δημοσιονομική σύσφιγξη άνω του 4% του ΑΕΠ απλά και μόνο για να σταθεροποιηθεί το χρέος.
Η διαφορά απόδοσης των γαλλικών ομολόγων σε σχέση με τα γερμανικά διευρύνθηκε στις 1,5 ποσοστιαίες μονάδες, φτάνοντας στα επίπεδα της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους.
Η προοπτική των προεδρικών εκλογών του 2027 εντείνει τον τρόμο. Παρά τις δεσμεύσεις της Marine Le Pen για μείωση των δαπανών κατά 3% του ΑΕΠ έως το 2032, οι υποσχέσεις της για μείωση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης ακυρώνουν κάθε δημοσιονομική σοβαρότητα. Μια μαζική φυγή επενδυτών από τα γαλλικά ομόλογα θεωρείται πλέον πιθανή.
Σε περίπτωση ολοκληρωτικής κρίσης, η γαλλική κυβέρνηση ενδέχεται να απαιτήσει πακέτο διάσωσης από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Σε μια τέτοια αναμέτρηση νεύρων, ένας λαϊκιστής πρόεδρος στη Γαλλία θα υποχρέωνε την ΕΚΤ σε υποχώρηση, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση αδυνατεί να επιβιώσει χωρίς τη Γαλλία.
Την ίδια στιγμή, το κόστος ασφάλισης του γαλλικού χρέους έχει εκτοξευθεί, επιβεβαιώνοντας ότι η χρεοκοπία δεν αποτελεί πλέον αδιανόητο σενάριο για τις αγορές.
Μέσα σε αυτό το ήδη έκρυθμο περιβάλλον, η αβεβαιότητα γύρω από τις φήμες ενδεχόμενης πρόωρης παραίτησης της Christine Lagarde προκαλεί έντονο εκνευρισμό.
Ο Ιταλός υπουργός Οικονομικών Giancarlo Giorgetti φέρεται να έχει πιέσει την πρόεδρο της ΕΚΤ να ξεκαθαρίσει άμεσα τις προθέσεις της, καθώς το τελευταίο που χρειάζεται η Ευρώπη εν μέσω μιας σαρωτικής θύελλας χρέους είναι μια κεντρική τράπεζα βυθισμένη στην εσωστρέφεια και την παράλυση.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών